Kahverengi göz fenotipine sahip bir birey, bu özellikten sorumlu genler açısından heterozigot ise, bu bireyin genotipi nasıl ifade edilir? (Kahverengi göz: B, Mavi göz: b)
A) BB
B) Bb
C) bb
D) Bv
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için genetikle ilgili temel kavramları adım adım hatırlayalım ve uygulayalım. Unutmayın, genetik konuları mantık yürüterek çok kolay anlaşılabilir!
- 1. Adım: Fenotip ve Genotip Kavramlarını Anlayalım
- Fenotip: Bir canlının dışarıdan gözlemlenebilen özellikleridir. Bu soruda fenotip "kahverengi göz"dür.
- Genotip: Bir canlının genetik yapısıdır, yani genlerinin harflerle ifade edilişidir. Bizden istenen de bu genotipi bulmaktır.
- 2. Adım: Allelleri ve Baskınlık/Çekiniklik Durumunu Belirleyelim
- Soruda bize kahverengi göz için "B" alleli, mavi göz için ise "b" alleli verilmiş.
- Büyük harfle gösterilen "B" alleli, kahverengi göz renginden sorumlu ve baskın (dominant) bir alleldir. Bu, B alleli bulunduğunda, bireyin göz renginin kahverengi olacağı anlamına gelir.
- Küçük harfle gösterilen "b" alleli ise, mavi göz renginden sorumlu ve çekinik (resesif) bir alleldir. Mavi göz renginin ortaya çıkabilmesi için bireyde iki tane "b" allelinin (bb) bir arada bulunması gerekir.
- 3. Adım: Bireyin Fenotipini Genotiple İlişkilendirelim
- Bireyin fenotipi "kahverengi göz"dür. Kahverengi göz baskın bir özellik olduğu için, bireyin genotipinde mutlaka en az bir tane "B" alleli bulunmalıdır. Yani genotip $BB$ veya $Bb$ olabilir. $bb$ genotipine sahip bir birey mavi gözlü olurdu.
- 4. Adım: "Heterozigot" Kavramını Uygulayalım
- Soruda bireyin bu özellikten sorumlu genler açısından heterozigot olduğu belirtiliyor.
- Heterozigot demek, bir özellik için iki farklı alleli taşıyor olmak demektir. Yani, birey bir alleli annesinden, diğerini babasından farklı olarak almıştır.
- Bu durumda, bireyin genotipinde hem baskın "B" alleli hem de çekinik "b" alleli bir arada bulunmalıdır.
- 5. Adım: Genotipi Oluşturalım
- Birey kahverengi gözlü olduğu için genotipinde "B" olmalı.
- Birey heterozigot olduğu için genotipinde "B" ile birlikte farklı bir allel, yani "b" olmalı.
- Bu iki durumu birleştirdiğimizde, bireyin genotipi $Bb$ olarak ifade edilir.
Şimdi seçeneklere baktığımızda:
- A) $BB$: Bu genotip kahverengi gözlüdür ancak homozigot baskındır (aynı iki allel).
- B) $Bb$: Bu genotip kahverengi gözlüdür ve heterozigottur (farklı iki allel).
- C) $bb$: Bu genotip mavi gözlüdür ve homozigot çekiniktir.
- D) $Bv$: Bu genetik gösterimde "v" alleli tanımlanmamıştır.
Bu durumda, kahverengi göz fenotipine sahip ve heterozigot olan bir bireyin genotipi $Bb$ olarak ifade edilir.
Cevap B seçeneğidir.
