Bir kişi, yolda yürürken düşen bir yabancıya yardım etmek için durmuş ve onun eşyalarını toplamıştır. Bu davranış, karşılık beklemeden başkalarına yardım etmeyi ifade eden sosyal psikoloji kavramına örnektir. Bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sosyal norm
B) Özgecilik
C) Sosyal destek
D) Karşılıklılık ilkesi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir kişinin yolda düşen bir yabancıya karşılık beklemeden yardım etmesi durumunu inceleyeceğiz. Bu davranışın hangi sosyal psikoloji kavramına örnek olduğunu bulmak için seçenekleri tek tek değerlendirelim.
-
Soruyu Anlayalım: Soru, bir kişinin tamamen gönüllü ve karşılıksız bir şekilde, sadece yardım etme amacıyla başkasına destek olmasını tanımlıyor. Anahtar ifade "karşılık beklemeden başkalarına yardım etme"dir.
-
A) Sosyal norm: Sosyal normlar, bir toplumda veya grupta kabul görmüş, yazılı olmayan davranış kurallarıdır. Örneğin, sıraya girmek veya yaşlılara yer vermek bir sosyal norm olabilir. Yabancıya yardım etmek bazı kültürlerde bir norm olsa da, tanım doğrudan "karşılık beklemeden" olma durumunu değil, genel bir kuralı ifade eder.
-
B) Özgecilik (Altruism): Özgecilik, kişinin kendi çıkarını düşünmeden, başkalarının iyiliği için hareket etmesidir. Bu davranışta, yardım eden kişi herhangi bir maddi veya manevi karşılık beklemez, hatta bazen kendi zararına bile olabilir. Soru metnindeki "karşılık beklemeden başkalarına yardım etmeyi ifade eden" tanımı, özgeciliğin tam karşılığıdır.
-
C) Sosyal destek: Sosyal destek, bireyin çevresindeki insanlardan veya kurumlardan aldığı duygusal, bilgilendirici veya somut yardımları ifade eder. Birine yardım etmek sosyal desteğin bir biçimi olsa da, "sosyal destek" kavramı genellikle daha geniş bir yelpazeyi kapsar ve her zaman "karşılıksızlık" vurgusunu içermez. Örneğin, bir arkadaşınızın size sınavda yardımcı olması da sosyal destektir ama bu her zaman özgecilik olmayabilir.
-
D) Karşılıklılık ilkesi: Karşılıklılık ilkesi, insanların kendilerine yapılan iyiliklere veya yardımlara karşılık verme eğiliminde olmalarıdır. Yani, biri size bir iyilik yaptığında, siz de ona bir iyilik yapma ihtiyacı hissedersiniz. Bu durum, soruda bahsedilen "karşılık beklemeden" davranışının tam tersidir.
-
Sonuç: Verilen senaryoda, kişi kendi çıkarını düşünmeden, sadece düşen yabancıya yardım etmek amacıyla hareket etmiştir. Bu davranış, karşılık beklemeden başkalarına yardım etme anlamına gelen özgecilik kavramını en iyi şekilde açıklamaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
