Aşınma nedir (Ünlü düşmesi) Test 1

🎓 Aşınma nedir (Ünlü düşmesi) Test 1 - Ders Notu

Bu test, Türkçedeki ünlü düşmesi (aşınma) konusunu ve bu ses olayının kelimeler üzerindeki etkilerini anlamanıza yardımcı olmayı amaçlar. Temel kuralları ve örnekleri içerir.

📌 Ünlü Düşmesi (Aşınma) Nedir?

Ünlü düşmesi, bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek getirildiğinde veya iki kelime birleştiğinde kelime içindeki ünlünün düşmesidir.

• Kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde gerçekleşebilir.
• İki kelimenin birleşmesiyle oluşabilir.
• Genellikle ikinci hecede bulunan dar ünlüler (ı, i, u, ü) düşer.

⚠️ Dikkat: Her ünlü düşmesi olan kelime bitişik yazılmaz. Kelime birleşimi sırasında ünlü düşmesi olduğunda bitişik yazılır.

📌 Kelimeye Ek Geldiğinde Ünlü Düşmesi

Bazı kelimeler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında içlerindeki ünlü harfi kaybederler.

• Örnek: "ağız" kelimesi "-ı" ekini aldığında "ağzı" olur.
• Örnek: "omuz" kelimesi "-u" ekini aldığında "omzu" olur.
• Örnek: "burun" kelimesi "-u" ekini aldığında "burnu" olur.

💡 İpucu: Bu tür kelimeler genellikle vücut organları veya akrabalık isimleridir.

📌 Kelime Birleşmesiyle Ünlü Düşmesi

İki kelime birleşirken, kelimelerden birindeki ünlü harf düşebilir.

• Örnek: "ne" ve "asıl" kelimeleri birleşince "nasıl" olur.
• Örnek: "kayın" ve "ana" kelimeleri birleşince "kaynana" olur.
• Örnek: "cuma" ve "ertesi" kelimeleri birleşince "cumartesi" olur.

⚠️ Dikkat: Kelime birleşmesiyle ünlü düşmesi olduğunda kelimeler bitişik yazılır.

📌 İstisnalar

Her kelime ünlü ile başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi yaşanmaz. Bazı kelimeler bu kurala uymaz.

• Örnek: "sonu" kelimesi "sonu" olarak kalır, "son'u" olmaz.
• Örnek: "gözü" kelimesi "gözü" olarak kalır, "göz'ü" olmaz.

📝 Not: İstisnaları ezberlemek yerine, kelimeyi okurken kulağa doğal gelip gelmediğine dikkat etmek faydalı olabilir.