Aşağıdakilerden hangisi tümel olumsuz önermedir?
A) Bazı insanlar mutlu değildir.
B) Hiçbir kuş balık değildir.
C) Tüm çiçekler güzeldir.
D) Ali okula gitmedi.
Bir önermenin "tümel olumsuz" olması, o önermenin bir sınıfın veya kümenin tüm üyelerini kapsayan (tümel) ve bu üyelerin belirli bir özelliğe sahip olmadığını veya başka bir sınıfa ait olmadığını belirten (olumsuz) bir yargı bildirmesi demektir. Genellikle "Hiçbir... değildir" veya "Bütün... değildir" (ancak "Hiçbir" daha net bir tümel olumsuz göstergesidir) kalıplarıyla ifade edilir.
- A) Bazı insanlar mutlu değildir.
- Bu önermede "Bazı" ifadesi, yargının tüm insanları değil, sadece bir kısmını kapsadığını gösterir. Bu nedenle bu önerme "tikel" (partiküler) bir önermedir. "Değildir" ifadesi ise olumsuz olduğunu belirtir. Dolayısıyla bu, tikel olumsuz bir önermedir.
- B) Hiçbir kuş balık değildir.
- Bu önermede "Hiçbir" ifadesi, yargının "kuş" sınıfının tamamını, yani tüm kuşları kapsadığını gösterir. Bu, önermenin "tümel" olduğunu belirtir. "Değildir" ifadesi ise, kuşların balık olma özelliğini reddettiği için önermenin "olumsuz" olduğunu gösterir. Bu iki özelliği bir araya getirdiğimizde, bu önermenin tümel olumsuz bir önerme olduğunu anlarız.
- C) Tüm çiçekler güzeldir.
- Bu önermede "Tüm" ifadesi, yargının "çiçek" sınıfının tamamını kapsadığını gösterir, bu da önermenin "tümel" olduğunu belirtir. Ancak "güzeldir" ifadesi olumlu bir yargı bildirmektedir. Bu nedenle bu önerme, tümel olumlu bir önermedir.
- D) Ali okula gitmedi.
- Bu önerme, belirli bir kişiyi (Ali'yi) konu aldığı için "tekil" (singular) bir önermedir. "Gitmedi" ifadesi ise olumsuz bir yargı bildirmektedir. Dolayısıyla bu, tekil olumsuz bir önermedir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, hem tümel bir yargı bildiren hem de olumsuz bir ifade içeren önerme B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
