İsim (Ad) cümlesi Test 1

Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi bir isimdir?

A) Öğrenciler sınavda başarılı oldu.
B) Bu araba çok hızlı.
C) Yağmur durdu.
D) Herkes mutlu.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, cümlelerin yüklemlerini inceleyerek hangisinin bir isim soylu sözcükten oluştuğunu bulmamız isteniyor. Türkçede yüklemler ya bir fiil (eylem bildiren sözcük) ya da bir isim soylu sözcük (isim, sıfat, zamir, zarf) olabilir. İsim soylu sözcükler, ek fiil (-dir, -idi, -imiş, -ise) alarak yüklem olurlar.

• A) Öğrenciler sınavda başarılı oldu.
  • Bu cümlede yüklem "başarılı oldu" ifadesidir. Bu ifadenin çekimli kısmı olan "oldu" kelimesi, "olmak" fiilinin geçmiş zaman çekimidir. Dolayısıyla bu yüklem bir fiildir.
• B) Bu araba çok hızlı.
  • Bu cümlede yüklem "hızlı" kelimesidir. "Hızlı" kelimesi bir sıfattır (nasıl araba? hızlı araba). Sıfatlar, isim soylu sözcükler grubuna girer. Burada "hızlıdır" şeklinde gizli bir ek fiil (-dir) alarak yüklem olmuştur. Fiil olmadığı için yüklemi bir isim soylu sözcüktür.
• C) Yağmur durdu.
  • Bu cümlede yüklem "durdu" kelimesidir. "Durmak" fiilinin geçmiş zaman çekimidir. Dolayısıyla bu yüklem bir fiildir.
• D) Herkes mutlu.
  • Bu cümlede yüklem "mutlu" kelimesidir. "Mutlu" kelimesi de bir sıfattır (nasıl herkes? mutlu herkes). Sıfatlar, isim soylu sözcükler grubuna girer ve burada "mutludur" şeklinde gizli bir ek fiil (-dur) alarak yüklem olmuştur. Fiil olmadığı için yüklemi bir isim soylu sözcüktür.

Yukarıdaki incelemeye göre, A ve C seçeneklerindeki yüklemler fiildir. B ve D seçeneklerindeki yüklemler ise sıfat (isim soylu sözcük) olup ek fiil alarak yüklem olmuşlardır. Soru, yüklemi "bir isim" olan cümleyi sorduğunda, genellikle isim soylu sözcükleri (isim, sıfat, zamir, zarf) kasteder. Bu durumda hem B hem de D seçeneği bu kritere uymaktadır. Ancak sorunun tek bir doğru cevabı olduğu varsayımıyla, B seçeneği bu tür sorularda sıklıkla doğru kabul edilen bir örnektir.

Cevap B seçeneğidir.