Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir isim cümlesidir?
A) Rüzgar esiyor. B) Deniz mavi. C) Çocuk uyudu. D) Top oynadılar.
Öncelikle, bir cümlenin isim cümlesi mi yoksa fiil cümlesi mi olduğunu anlamak için cümlenin yüklemine bakmamız gerekir.
Eğer cümlenin yüklemi bir isim veya isim soylu bir sözcük (sıfat, zamir vb.) ise o cümle bir isim cümlesidir. Bu tür cümlelerde genellikle "dır/dir" eki gizli olabilir veya açıkça kullanılabilir.
Eğer cümlenin yüklemi bir çekimli fiil ise o cümle bir fiil cümlesidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Rüzgar esiyor.
Bu cümlede yüklem "esiyor" kelimesidir. "Es-" bir fiildir ve şimdiki zaman kipiyle çekimlenmiştir. Bu nedenle bu bir fiil cümlesidir.
B) Deniz mavi.
Bu cümlede yüklem "mavi" kelimesidir. "Mavi" bir renk adıdır, yani bir sıfattır ve burada isim gibi yüklem görevinde kullanılmıştır (Deniz mavidir anlamında). Yüklemi isim soylu olduğu için bu bir isim cümlesidir.
C) Çocuk uyudu.
Bu cümlede yüklem "uyudu" kelimesidir. "Uyu-" bir fiildir ve görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir. Bu nedenle bu bir fiil cümlesidir.
D) Top oynadılar.
Bu cümlede yüklem "oynadılar" kelimesidir. "Oyna-" bir fiildir ve görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir. Bu nedenle bu bir fiil cümlesidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yüklemi isim soylu olan tek cümle B seçeneğidir.
