Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, cümlelerin anlamlarını doğru bir şekilde kavramamızı gerektiren, dil bilgisi ve anlam bilgisiyle ilgili önemli bir soru. Bir cümlenin 'tercih belirtme' ifadesi içerip içermediğini anlamak için, o cümlenin bir kişinin neyi sevdiğini, neye öncelik verdiğini veya neyi diğerlerine yeğlediğini ifade edip etmediğine bakmalıyız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ben kitap okumayı severim.
- Bu cümlede 'severim' kelimesi geçiyor. 'Sevmek', bir şeyi beğenmek, hoşlanmak ve ona karşı olumlu bir duygu beslemek anlamına gelir. Dolayısıyla, "Ben kitap okumayı severim" ifadesi, kişinin kitap okuma eylemine karşı bir beğenisini, yani bir tercihini açıkça belirtmektedir. Bu, kişinin boş zamanlarında veya genel olarak hangi aktiviteyi tercih ettiğini gösterir.
- B) O, dün sinemaya gitti.
- Bu cümle, geçmişte yaşanmış bir olayı, bir eylemi anlatır. 'Gitti' fiili geçmiş zaman kipindedir. Bu cümle, bir tercih belirtmekten ziyade, bir durumu veya bir olayı bildirmektedir. Kişinin sinemaya gitmeyi sevip sevmediği veya tercih edip etmediği bu cümleden anlaşılmaz, sadece gittiği bilgisi verilir.
- C) Bu kitap çok ilginç.
- Bu cümle, bir nesne (kitap) hakkında bir görüşü veya bir değerlendirmeyi ifade eder. 'İlginç' kelimesi, kitabın bir özelliğini, niteliğini belirtir. Bu bir beğeni ifadesi olsa da, doğrudan bir 'tercih belirtme' değildir. Örneğin, "Bu kitabı okumayı tercih ederim" deseydi tercih olurdu. Ancak sadece "ilginç" demek, bir durumu veya özelliği belirtir.
- D) Yarın okula gideceğim.
- Bu cümle, gelecekte yapılacak bir eylemi veya bir planı ifade eder. 'Gideceğim' fiili gelecek zaman kipindedir. Bu cümle, kişinin okula gitmeyi isteyip istemediği veya tercih edip etmediği hakkında bilgi vermez, sadece gelecekteki bir durumu veya zorunluluğu bildirir.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, sadece A seçeneğindeki cümlenin bir kişinin beğenisini ve neye öncelik verdiğini, yani bir tercihini açıkça ifade ettiğini görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.
