Benzoik asit (C₆H₅COOH) ile metanol (CH₃OH) tepkimeye girdiğinde oluşan ester aşağıdakilerden hangisidir?
Bu soruda, bir karboksilik asit ile bir alkolün tepkimeye girmesi sonucu oluşan esteri bulmamız isteniyor. Bu tür tepkimelere esterleşme tepkimesi denir ve genellikle bir asit katalizörü eşliğinde gerçekleşir.
Tepkimeye giren maddeler şunlardır:
Benzoik asit ($C_6H_5COOH$): Bu bir karboksilik asittir. Esterleşme tepkimesinde, asit kısmından asil grubu ($C_6H_5CO-$) gelir.
Metanol ($CH_3OH$): Bu bir alkoldür. Esterleşme tepkimesinde, alkol kısmından alkoksi grubu (metoksi, $-OCH_3$) gelir.
Karboksilik asitler ve alkoller tepkimeye girdiğinde, karboksilik asitten bir $-OH$ grubu ve alkolden bir $-H$ atomu birleşerek su ($H_2O$) oluşturur. Geriye kalan kısımlar birleşerek esteri oluşturur.
Genel formül: $R_1COOH + R_2OH \rightarrow R_1COOR_2 + H_2O$
Benzoik asitten gelen kısım: $C_6H_5CO-$ (benzoil grubu)
Metanolden gelen kısım: $-OCH_3$ (metoksi grubu)
Bu iki kısım birleştiğinde oluşan esterin formülü: $C_6H_5COOCH_3$
Esterler adlandırılırken, önce alkolden gelen alkil grubunun adı, sonra asitten gelen karboksilat iyonunun adı söylenir.
Alkol: Metanol $\rightarrow$ Metil grubu
Asit: Benzoik asit $\rightarrow$ Benzoat iyonu
Bu durumda oluşan esterin adı Metil benzoat'tır.
Elde ettiğimiz "Metil benzoat" adını seçeneklerle karşılaştıralım:
A) Metil format: Formik asit ve metanolden oluşur.
B) Metil asetat: Asetik asit ve metanolden oluşur.
C) Metil benzoat: Benzoik asit ve metanolden oluşur. (Doğru cevabımız!)
D) Etil benzoat: Benzoik asit ve etanolden oluşur.
E) Metil propionat: Propiyonik asit ve metanolden oluşur.
Bu adımları takip ettiğimizde, benzoik asit ve metanolün tepkimesinden Metil benzoat oluştuğunu açıkça görmekteyiz.
Cevap C seçeneğidir.
