🎓 6. sınıf İngilizce 'Can' ile yetenek ve izin cümleleri nasıl kurulur? Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 6. sınıf İngilizce dersinde sıklıkla karşımıza çıkan 'Can' yardımcı fiilinin yetenek (ability) ve izin (permission) bildiren cümlelerde nasıl kullanıldığını ve bu cümlelerin nasıl kurulduğunu anlamana yardımcı olacak.
📌 'Can' Nedir ve Ne Anlama Gelir?
'Can', İngilizcede bir yardımcı fiildir (modal verb). Türkçedeki '-ebilmek, -abilmek' eklerine karşılık gelir ve bir şey yapma yeteneğimizi veya bir şeye sahip olduğumuz izni ifade etmek için kullanılır.
- 'Can' kelimesinden sonra gelen fiil her zaman yalın halde (mastar hali, -ing veya -ed almamış hali) kullanılır.
- Özne ne olursa olsun (I, you, he, she, it, we, they), 'Can' kelimesi değişmez. (Örn: I can, He can, They can)
💡 İpucu: 'Can' kelimesi, bir eylemi yapıp yapamayacağımızı veya yapmaya iznimiz olup olmadığını gösteren sihirli bir kelime gibidir!
📝 Yetenek Bildiren Cümleler ('Can' for Ability)
Bir kişinin bir şeyi yapabilme becerisini veya yeteneğini anlatmak için 'Can' kullanırız. Örneğin, yüzebilirim, gitar çalabilirim gibi.
- Olumlu Cümle Yapısı: Özne + can + fiilin yalın hali + diğer kelimeler.
- Örnek: I can swim. (Yüzebilirim.)
- Örnek: She can speak English. (İngilizce konuşabilir.)
- Olumsuz Cümle Yapısı: Özne + cannot / can't + fiilin yalın hali + diğer kelimeler.
- Örnek: I cannot swim. (Yüzemem.) veya I can't swim.
- Örnek: He can't play the piano. (Piyano çalamaz.)
- Soru Cümlesi Yapısı: Can + Özne + fiilin yalın hali + diğer kelimeler?
- Örnek: Can you swim? (Yüzebilir misin?)
- Örnek: Can she sing? (Şarkı söyleyebilir mi?)
- Kısa Cevaplar:
- Evet: Yes, Özne + can. (Yes, I can.)
- Hayır: No, Özne + can't. (No, I can't.)
⚠️ Dikkat: 'Can' kelimesinden sonra gelen fiile asla -s, -ed veya -ing ekleri eklemeyiz. Her zaman yalın halde kalır!
🚪 İzin İsteme ve Verme Cümleleri ('Can' for Permission)
Birinden izin isterken veya birine izin verirken de 'Can' kelimesini kullanırız. Genellikle daha gündelik ve resmi olmayan durumlarda tercih edilir.
- İzin İsteme (Soru Cümlesi): Can + Özne + fiilin yalın hali + diğer kelimeler?
- Örnek: Can I sit here? (Buraya oturabilir miyim?)
- Örnek: Can we play outside? (Dışarıda oynayabilir miyiz?)
- İzin Verme (Olumlu Cümle): Özne + can + fiilin yalın hali + diğer kelimeler.
- Örnek: Yes, you can sit here. (Evet, buraya oturabilirsin.)
- Örnek: You can go now. (Şimdi gidebilirsin.)
- İzin Vermeme (Olumsuz Cümle): Özne + cannot / can't + fiilin yalın hali + diğer kelimeler.
- Örnek: No, you can't sit here. (Hayır, buraya oturamazsın.)
- Örnek: You can't use my phone. (Telefonumu kullanamazsın.)
- Kısa Cevaplar:
- Evet: Yes, Özne + can. (Yes, you can.)
- Hayır: No, Özne + can't. (No, you can't.)
💡 İpucu: İzin isterken "Can I...?" veya "Can we...?" kalıplarını kullanırız. İzin verirken ise "You can..." şeklinde cevap veririz.
🔗 'Can't' ve 'Cannot' Arasındaki Fark
'Can't' ve 'Cannot' kelimeleri aynı anlama gelir ve 'yapamaz, edemez' anlamında olumsuzluk bildirirler.
- Can't: 'Can not' kelimesinin kısaltılmış halidir. Günlük konuşmalarda ve yazışmalarda daha yaygın ve samimi bir kullanımdır.
- Örnek: I can't see anything. (Hiçbir şey göremiyorum.)
- Cannot: 'Can not' kelimesinin birleşik ve tam halidir. Daha resmi durumlarda veya vurgu yapmak istendiğinde tercih edilebilir.
- Örnek: You cannot enter without a ticket. (Bilet olmadan giremezsiniz.)
⚠️ Dikkat: Her ikisi de doğru kullanımdır, ancak 'can't' daha sık karşımıza çıkar.
