Haritalarda yer şekillerinin gösterilmesinde kullanılan tarama yöntemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Eğimli yüzeylerde taramalar sıklaşır
B) Düz alanlarda taramalar seyrekleşir
C) Tarama kalınlığı eğimi gösterir
D) Yükselti değerleri doğrudan okunabilir
E) Tarama yönü eğim yönünü gösterir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Haritalarda yer şekillerini göstermek için kullanılan yöntemlerden biri olan tarama (hachure) yöntemi, özellikle eski haritalarda sıkça karşımıza çıkar. Bu yöntem, arazinin eğimini ve yönünü görsel olarak ifade etmeye yarar. Şimdi, tarama yöntemiyle ilgili verilen seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.
- A) Eğimli yüzeylerde taramalar sıklaşır: Bu ifade doğrudur. Tarama yönteminde, eğim arttıkça, yani arazi daha dikleştikçe, çizgiler (taramalar) birbirine daha yakın çizilir. Bu sıklaşma, gözlemciye eğimin şiddetini görsel olarak anlatır.
- B) Düz alanlarda taramalar seyrekleşir: Bu ifade de doğrudur. Arazinin eğimi azaldıkça veya tamamen düzleştikçe, taramalar daha seyrek çizilir, hatta çok düz alanlarda hiç tarama yapılmayabilir. Bu durum, eğimin azlığını veya yokluğunu gösterir.
- C) Tarama kalınlığı eğimi gösterir: Bu ifade doğrudur. Tarama yönteminde, eğimin şiddetini belirtmek için taramaların kalınlığı da kullanılır. Genellikle, daha kalın ve koyu taramalar daha dik eğimleri, ince ve açık taramalar ise daha az eğimli yerleri temsil eder.
- D) Yükselti değerleri doğrudan okunabilir: Bu ifade yanlıştır. Tarama yöntemi, arazinin eğimini ve eğim yönünü görsel olarak gösterir ancak belirli bir noktanın deniz seviyesinden yüksekliğini (yükselti değerini) sayısal olarak vermez. Yani, tarama çizgilerine bakarak bir tepenin 500 metre mi yoksa 1000 metre mi olduğunu anlayamayız. Yükselti değerlerini doğrudan okuyabildiğimiz yöntem eş yükselti eğrileri (izohipsler) yöntemidir.
- E) Tarama yönü eğim yönünü gösterir: Bu ifade doğrudur. Taramalar, eğimin en dik olduğu yönde ve genellikle yokuş aşağı doğru çizilir. Bu sayede, suyun akış yönü veya arazinin genel iniş yönü hakkında bilgi edinilebilir.
Bu durumda, tarama yönteminin temel özelliklerinden biri olmayan ve yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
