log₂(x-1) + log₂(x+1) = 3 denkleminin çözüm kümesi nedir?
Bugün sizlerle birlikte logaritma denklemlerini nasıl çözeceğimizi adım adım öğreneceğiz. Denklemleri çözerken dikkat etmemiz gereken bazı önemli noktalar var. Hazırsanız başlayalım!
Logaritma fonksiyonunun tanımlı olabilmesi için logaritması alınan ifadenin pozitif olması gerekir. Yani, $\log_b A$ ifadesinde $A > 0$ olmalıdır.
Verilen denklemde iki adet logaritma ifadesi var: $\log_2(x-1)$ ve $\log_2(x+1)$.
Bu durumda, $x-1 > 0 \Rightarrow x > 1$ olmalıdır.
Ve $x+1 > 0 \Rightarrow x > -1$ olmalıdır.
Her iki koşulu da sağlayan $x$ değerleri için $x > 1$ olmalıdır. Bu, bulduğumuz çözümleri kontrol etmek için çok önemli bir adımdır.
Logaritmanın önemli özelliklerinden biri, aynı tabana sahip iki logaritmanın toplamını tek bir logaritma olarak yazabilmemizdir: $\log_b M + \log_b N = \log_b (M \cdot N)$.
Denklemimiz: $\log_2(x-1) + \log_2(x+1) = 3$.
Bu özelliği uygulayarak denklemi şu şekilde yazabiliriz: $\log_2((x-1)(x+1)) = 3$.
Parantez içindeki ifadeyi çarparsak, $(x-1)(x+1)$ ifadesi iki kare farkı özdeşliğinden $x^2 - 1$ olur.
Denklemimiz şimdi $\log_2(x^2 - 1) = 3$ şeklini aldı.
Logaritmanın tanımına göre, $\log_b M = P$ ise $b^P = M$ şeklindedir.
Bizim denklemimizde taban $b=2$, logaritmanın sonucu $P=3$ ve logaritması alınan ifade $M=x^2-1$.
Bu tanımı kullanarak denklemi $2^3 = x^2 - 1$ şeklinde yazabiliriz.
Şimdi elimizde basit bir cebirsel denklem var: $2^3 = x^2 - 1$.
$2^3$ değeri $8$'e eşittir. Yani denklem $8 = x^2 - 1$ olur.
$-1$'i denklemin sol tarafına atarsak, $8 + 1 = x^2$ olur.
Bu da $9 = x^2$ demektir.
$x^2 = 9$ denkleminin iki çözümü vardır: $x=3$ ve $x=-3$.
En başta belirlediğimiz tanım kümesi koşulunu hatırlayalım: $x > 1$ olmalıydı.
Bulduğumuz çözümlerden ilki $x=3$. Bu değer $1$'den büyüktür ($3 > 1$). Dolayısıyla $x=3$ denklemin bir çözümüdür.
İkinci çözümümüz $x=-3$. Bu değer $1$'den büyük değildir ($-3 \ngtr 1$). Bu nedenle $x=-3$ denklemin çözüm kümesine dahil edilemez. Eğer $x=-3$ değerini orijinal denklemde yerine yazsaydık, $\log_2(-3-1) = \log_2(-4)$ gibi tanımsız ifadelerle karşılaşırdık.
Denklemin çözüm kümesi sadece $x=3$ değerinden oluşmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.