Hücre zarından madde geçişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi aktif taşıma için doğrudur?
A) Enerji harcanmaz
B) Yalnızca küçük moleküller taşınır
C) Yoğunluk farkına göre gerçekleşir
D) ATP harcanır
E) Yalnızca su molekülleri taşınır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Hücre zarından madde geçişi, canlılığın devamı için hayati öneme sahip bir konudur. Bu soruda, aktif taşımanın temel özelliklerinden birini bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Enerji harcanmaz: Bu ifade yanlıştır. Aktif taşıma, adından da anlaşılacağı gibi, hücrenin enerji harcayarak gerçekleştirdiği bir taşıma şeklidir. Enerji harcanmayan taşıma şekillerine pasif taşıma (difüzyon, kolaylaştırılmış difüzyon, ozmoz) denir.
- B) Yalnızca küçük moleküller taşınır: Bu ifade eksiktir ve yanıltıcı olabilir. Aktif taşıma ile iyonlar, glikoz, amino asitler gibi küçük moleküller taşınabilirken, endositoz ve ekzositoz gibi aktif taşıma çeşitleri ile daha büyük moleküller de taşınır. Ancak aktif taşımanın en temel ve ayırt edici özelliği bu değildir. Pasif taşıma ile de küçük moleküller taşınır.
- C) Yoğunluk farkına göre gerçekleşir: Bu ifade yanlıştır. Yoğunluk farkına göre (yani çok yoğun ortamdan az yoğun ortama doğru) gerçekleşen taşıma pasif taşıma (difüzyon) olarak adlandırılır. Aktif taşıma ise genellikle yoğunluk farkına karşı, yani az yoğun ortamdan çok yoğun ortama doğru madde taşınmasını sağlar.
- D) ATP harcanır: Bu ifade doğrudur. Aktif taşımanın en temel ve ayırt edici özelliği, hücrenin metabolik enerji kaynağı olan ATP'yi (Adenozin Trifosfat) doğrudan veya dolaylı olarak harcamasıdır. Bu enerji sayesinde maddeler yoğunluk farkına karşı taşınabilir.
- E) Yalnızca su molekülleri taşınır: Bu ifade yanlıştır. Su moleküllerinin hücre zarından geçişi genellikle ozmoz adı verilen bir pasif taşıma şekliyle gerçekleşir. Aktif taşıma ile iyonlar, şekerler, amino asitler gibi farklı moleküller taşınır.
Gördüğümüz gibi, aktif taşımanın en belirgin ve doğru özelliği, enerji harcamasıdır ve bu enerji ATP molekülünden sağlanır.
Cevap D seçeneğidir.
