ABC dik üçgeninde [AB] ⊥ [AC], [AH] ⊥ [BC]'dir. |BH| = 2 cm ve |HC| = 8 cm olduğuna göre |AB| : |AC| oranı kaçtır?
A) 1:2Bu soruda bir dik üçgende Öklid Bağıntılarını kullanarak kenar uzunlukları oranını bulacağız. Adım adım ilerleyelim:
Bize bir $ABC$ dik üçgeni verilmiş. Dik açı $A$ köşesindedir ($[AB] \perp [AC]$). Ayrıca, $A$ köşesinden hipotenüs $BC$'ye bir dikme ($AH$) indirilmiş ($[AH] \perp [BC]$). Bu durumda $H$ noktası $BC$ üzerindedir.
Hipotenüs üzerindeki parçaların uzunlukları şunlardır: $|BH| = 2$ cm ve $|HC| = 8$ cm. Bizden $|AB| : |AC|$ oranını bulmamız isteniyor.
Bir dik üçgende dik köşeden hipotenüse dikme indirildiğinde oluşan bağıntılara Öklid Bağıntıları denir. Bu bağıntılardan iki tanesi, dik kenarların uzunluklarını hipotenüs üzerindeki parçalar ve tüm hipotenüs cinsinden verir:
1. $|AB|^2 = |BH| \cdot |BC|$ (Dik kenarın karesi, kendi tarafındaki hipotenüs parçası ile tüm hipotenüsün çarpımına eşittir.)
2. $|AC|^2 = |HC| \cdot |BC|$ (Diğer dik kenarın karesi, kendi tarafındaki hipotenüs parçası ile tüm hipotenüsün çarpımına eşittir.)
Hipotenüs $BC$'nin uzunluğu, $BH$ ve $HC$ parçalarının toplamıdır:
$|BC| = |BH| + |HC|$
$|BC| = 2 + 8$
$|BC| = 10$ cm
Öklid Bağıntısını kullanarak $|AB|$'yi hesaplayalım:
$|AB|^2 = |BH| \cdot |BC|$
$|AB|^2 = 2 \cdot 10$
$|AB|^2 = 20$
$|AB| = \sqrt{20}$
$|AB| = \sqrt{4 \cdot 5}$
$|AB| = 2\sqrt{5}$ cm
Diğer Öklid Bağıntısını kullanarak $|AC|$'yi hesaplayalım:
$|AC|^2 = |HC| \cdot |BC|$
$|AC|^2 = 8 \cdot 10$
$|AC|^2 = 80$
$|AC| = \sqrt{80}$
$|AC| = \sqrt{16 \cdot 5}$
$|AC| = 4\sqrt{5}$ cm
Şimdi bizden istenen $|AB| : |AC|$ oranını bulalım:
$\frac{|AB|}{|AC|} = \frac{2\sqrt{5}}{4\sqrt{5}}$
Pay ve paydadaki $\sqrt{5}$ terimleri sadeleşir:
$\frac{|AB|}{|AC|} = \frac{2}{4}$
Kesri sadeleştirelim:
$\frac{|AB|}{|AC|} = \frac{1}{2}$
Yani oran $1:2$'dir.
Cevap A seçeneğidir.