Deneysel psikoloji Test 1

Deneysel psikolojide 'bağımsız değişken' neyi ifade eder?

A) Araştırmacının manipüle ettiği değişken
B) Deney sonucunda ölçülen değişken
C) Deneklerin kişisel özellikleri
D) Araştırmanın kontrol grubu

Deneysel psikolojide değişkenler, bir araştırmanın temel yapı taşlarıdır. Bir deneyin amacı, bir şeyin başka bir şeyi nasıl etkilediğini anlamaktır. İşte bu "etkileyen" ve "etkilenen" şeyleri tanımlamak için değişken kavramını kullanırız.

• Bağımsız Değişken Nedir?

  Bağımsız değişken, bir araştırmacının bir deneyde etkisini görmek istediği ve bu nedenle bilinçli olarak değiştirdiği, manipüle ettiği veya kontrol ettiği değişkendir. Kısacası, araştırmacının "neden" olduğunu düşündüğü şeydir. Araştırmacı, bu değişkenin farklı seviyelerinin veya varlığının, başka bir değişken üzerinde nasıl bir etki yaratacağını inceler.

• Bir Örnekle Açıklayalım:

  Diyelim ki bir araştırmacı, "Uykusuzluğun (bağımsız değişken) öğrencilerin sınav performansını (bağımlı değişken) nasıl etkilediğini" merak ediyor. Bu deneyde araştırmacı, bazı öğrencilerin hiç uyumamasını (uykusuzluk durumu), bazı öğrencilerin ise normal uyumasını (kontrol durumu) sağlayarak "uykusuzluk" değişkenini manipüle eder. Daha sonra her iki grubun sınav performansını ölçer.

• Seçenekleri İnceleyelim:
  • A) Araştırmacının manipüle ettiği değişken: Bu tanım, bağımsız değişkenin tam karşılığıdır. Araştırmacı, bu değişkeni değiştirerek veya farklı seviyelerde uygulayarak etkisini gözlemlemeye çalışır.
  • B) Deney sonucunda ölçülen değişken: Bu, bağımlı değişkenin tanımıdır. Bağımsız değişkenin etkisiyle değiştiği düşünülen ve ölçülen değişkendir (örneğimizde sınav performansı).
  • C) Deneklerin kişisel özellikleri: Deneklerin yaş, cinsiyet, zeka gibi kişisel özellikleri genellikle kontrol altında tutulmaya çalışılan veya deneyin sonuçlarını etkileyebilecek potansiyel "karıştırıcı değişkenler" olabilir, ancak bunlar bağımsız değişken değildir. Bağımsız değişken, araştırmacının müdahale ettiği şeydir.
  • D) Araştırmanın kontrol grubu: Kontrol grubu, bağımsız değişkene maruz kalmayan veya standart bir koşulda tutulan denek grubudur. Bu grup, bağımsız değişkenin etkisini değerlendirmek için bir karşılaştırma noktası sağlar. Kontrol grubu bir "değişken" değil, bir "grup"tur.

Bu nedenle, deneysel psikolojide bağımsız değişken, araştırmacının etkisini görmek için değiştirdiği veya manipüle ettiği değişkendir.

Cevap A seçeneğidir.