Fotosentez, bitkilerin, alglerin ve bazı bakterilerin güneş ışığı enerjisini kullanarak karbondioksit ve suyu organik besinlere (genellikle glikoz) dönüştürdüğü hayati bir süreçtir. Bu süreç iki ana aşamada gerçekleşir:
- Işığa Bağımlı Reaksiyonlar: Bu reaksiyonlar kloroplastların tilakoit zarlarında gerçekleşir ve ışık enerjisini kimyasal enerjiye (ATP ve NADPH) dönüştürür. Ayrıca su moleküllerinin parçalanmasıyla oksijen üretilir.
- Işıktan Bağımsız Reaksiyonlar (Calvin Döngüsü): Bu reaksiyonlar kloroplastların stromasında gerçekleşir. Işığa bağımlı reaksiyonlarda üretilen ATP ve NADPH kullanılarak karbondioksitten glikoz gibi organik besinler sentezlenir.
Şimdi sorumuzdaki seçenekleri ışığa bağımlı reaksiyonlar açısından inceleyelim:
- A) ATP: Işığa bağımlı reaksiyonlarda, ışık enerjisi kullanılarak ADP'ye bir fosfat grubu eklenir ve ATP (Adenozin Trifosfat) sentezlenir. Bu, fotofosforilasyon olarak adlandırılır. Dolayısıyla ATP üretilir.
- B) NADPH: Işığa bağımlı reaksiyonlarda, ışık enerjisi $NADP^+$ moleküllerinin elektron ve proton alarak NADPH'ye indirgenmesini sağlar. NADPH, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda indirgeyici güç olarak kullanılır. Dolayısıyla NADPH üretilir.
- C) Oksijen: Işığa bağımlı reaksiyonlarda, su ($H_2O$) molekülleri ışık enerjisiyle parçalanır (fotoliz). Bu parçalanma sonucunda elektronlar, protonlar ($H^+$) ve oksijen ($O_2$) gazı açığa çıkar. Oksijen, atmosfere salınan bir yan üründür. Dolayısıyla oksijen üretilir.
- D) Glikoz: Glikoz, fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonlarında (Calvin Döngüsü) üretilen bir organik besindir. Işığa bağımlı reaksiyonlarda üretilen ATP ve NADPH, karbondioksitin glikoza dönüştürülmesi için gerekli enerjiyi ve indirgeyici gücü sağlar. Glikozun kendisi doğrudan ışığa bağımlı reaksiyonlarda üretilmez.
Bu bilgilere göre, fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonlarında üretilmeyen madde glikozdur.
Cevap D seçeneğidir.
