Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçede sıkça kullandığımız "ikilemeler" konusunu ve bunların oluşum şekillerini inceleyeceğiz. İkilemeler, anlatımı güçlendirmek, anlamı pekiştirmek veya çeşitlendirmek amacıyla iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşan söz gruplarıdır.
İkilemeler farklı şekillerde oluşabilir:
- Yakın anlamlı kelimelerin tekrarıyla: Anlamları birbirine yakın olan iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşur. (Örnek: eş dost, akıllı uslu)
- Zıt anlamlı kelimelerin tekrarıyla: Anlamları birbirine zıt olan iki kelimenin bir araya gelmesiyle oluşur. (Örnek: iyi kötü, az çok)
- Aynı kelimenin tekrarıyla: Aynı kelimenin art arda tekrarlanmasıyla oluşur. (Örnek: ağır ağır, yavaş yavaş)
- Biri anlamlı, diğeri anlamsız kelimelerin tekrarıyla: Bir kelime anlamlıyken diğerinin tek başına bir anlamı olmamasıyla oluşur. (Örnek: eski püskü, yırtık pırtık)
- İkisi de anlamsız kelimelerin tekrarıyla: Her iki kelimenin de tek başına bir anlamı olmamasıyla oluşur. (Örnek: abur cubur, ıvır zıvır)
- Yansıma kelimelerin tekrarıyla: Doğa seslerinin taklit edilmesiyle oluşan kelimelerin tekrarıyla oluşur. (Örnek: şırıl şırıl, horul horul)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Doğru dürüst: "Doğru" ve "dürüst" kelimeleri anlamca birbirine çok yakındır. Her ikisi de "düzgün, eksiksiz, ahlaklı" gibi anlamlara gelir. Bu nedenle, bu ikileme yakın anlamlı kelimelerden oluşmuştur.
- B) Aşağı yukarı: "Aşağı" ve "yukarı" kelimeleri birbirinin zıttıdır. Bu bir zıt anlamlı kelimelerden oluşan ikilemedir.
- C) Yavaş yavaş: "Yavaş" kelimesinin tekrarıyla oluşmuştur. Bu, aynı kelimenin tekrarıyla oluşan bir ikilemedir.
- D) Şırıl şırıl: Suyun akış sesini taklit eden bir yansıma kelimenin tekrarıyla oluşmuştur. Bu bir yansıma ikilemesidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yakın anlamlı kelimelerden oluşan ikileme "Doğru dürüst"tür.
Cevap A seçeneğidir.
