Hangi cümlede fiil, gelecek zaman anlamıyla kullanılmıştır?
A) Şu an ders çalışıyorum.
B) Her sabah erken kalkarım.
C) Yarın pikniğe gidiyoruz.
D) Dün akşam yemek yedik.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden, fiilin gelecek zaman anlamıyla kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Fiillerin zamanlarını ve cümledeki diğer kelimelerin (zaman zarfları gibi) fiilin anlamına nasıl etki ettiğini dikkatlice inceleyelim.
- A) Şu an ders çalışıyorum.
- Bu cümlede "çalışıyorum" fiili şimdiki zaman ekini (-yor) almıştır.
- "Şu an" ifadesi, eylemin tam da konuşma anında gerçekleştiğini belirtir.
- Dolayısıyla, bu cümle gelecek zaman anlamı taşımaz, şimdiki zamanı ifade eder.
- B) Her sabah erken kalkarım.
- "Kalkarım" fiili geniş zaman ekini (-r) almıştır.
- "Her sabah" ifadesi, bu eylemin düzenli olarak, alışkanlık halinde yapıldığını gösterir.
- Bu cümle, gelecekten ziyade genel bir durumu veya alışkanlığı ifade eder.
- C) Yarın pikniğe gidiyoruz.
- Bu cümlede "gidiyoruz" fiili şimdiki zaman eki (-yor) almasına rağmen, cümlenin başında yer alan "Yarın" zaman zarfı çok önemlidir.
- "Yarın" kelimesi, eylemin henüz gerçekleşmediğini, gelecekte (yarın) yapılacağını açıkça belirtir.
- Türkçede, özellikle planlanmış veya kesinleşmiş gelecek zaman eylemleri için şimdiki zaman kipi (gidiyoruz, geliyoruz vb.) kullanılabilir. Bu kullanım, gelecek zaman anlamı taşır.
- D) Dün akşam yemek yedik.
- "Yedik" fiili görülen geçmiş zaman ekini (-di) almıştır.
- "Dün akşam" ifadesi, eylemin geçmişte belirli bir zamanda tamamlandığını gösterir.
- Bu cümle gelecek zaman anlamı taşımaz, geçmiş zamanı ifade eder.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "Yarın pikniğe gidiyoruz" cümlesindeki fiil, şimdiki zaman kipiyle çekimlenmiş olsa da "Yarın" zaman zarfı sayesinde gelecek zaman anlamı taşımaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
