Sevgili öğrenciler, bu soruda bir önermede geçen bir kavramın niteliğini belirlememiz isteniyor. Mantıkta kavramlar, ifade ettikleri varlıkların sayısına veya kapsamına göre farklı türlere ayrılır. Şimdi bu türleri ve sorudaki kavramı inceleyelim:
- Kavram Nedir? Kavram, nesnelerin ortak özelliklerini zihnimizde birleştiren soyut bir tasarımdır. Örneğin, "insan", "masa", "güzellik" birer kavramdır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Tikel: Bir sınıfın, kümenin veya grubun yalnızca bir kısmını ifade eden kavramlardır. Genellikle "bazı", "birkaç", "kimi" gibi ifadelerle belirtilir. Örneğin, "Bazı öğrenciler çalışkandır" önermesindeki "bazı öğrenciler" tikel bir kavramdır.
- B) Tekil: Bir tek varlığı, nesneyi veya bireyi ifade eden kavramlardır. Özel isimler veya belirli bir nesneyi işaret eden ifadeler tekil kavramlardır. Örneğin, "Ayşe", "Türkiye", "Bu masa" tekil kavramlardır.
- C) Tümel: Bir sınıfın, kümenin veya grubun tamamını, bütün üyelerini ifade eden kavramlardır. Genellikle "tüm", "bütün", "her" gibi ifadelerle belirtilir. Örneğin, "Tüm kuşlar uçar" önermesindeki "tüm kuşlar" tümel bir kavramdır.
- D) Somut: Beş duyu organımızla algılayabildiğimiz, maddeleşmiş, fiziksel varlığı olan kavramlardır. Örneğin, "masa", "kitap", "ağaç" somut kavramlardır. "İnsan" da bir varlık olarak somuttur, ancak soruda kavramın kapsamı sorulmaktadır, somut olup olmadığı değil.
- Soruya Dönelim: 'Tüm insanlar ölümlüdür' önermesine baktığımızda, 'insanlar' kavramının önünde 'Tüm' ifadesi bulunmaktadır. Bu ifade, insan türünün istisnasız her bir üyesini kapsadığını, yani insan sınıfının tamamını ifade ettiğini açıkça belirtir.
- Sonuç: 'Tüm' ifadesi, 'insanlar' kavramının bütün insanları kapsadığını gösterir. Bu da kavramın tümel nitelikte olduğunu kanıtlar.
Cevap C seçeneğidir.
