Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruyu çözmek için öncelikle refleksin ne olduğunu ve farklı refleks türlerini anlamamız gerekiyor. Haydi adım adım inceleyelim:
- Refleks Nedir?
- Refleks, vücudumuzun dışarıdan gelen bir uyarıya karşı gösterdiği istemsiz, hızlı ve otomatik tepkidir. Bu tepkiler genellikle bilinçli düşünme gerektirmez.
- Refleks Türleri:
- A) Doğuştan Refleks (İnnate Reflex / Kalıtsal Refleks):
- Bu refleksler, doğuştan gelir ve öğrenme gerektirmez. Türün tüm bireylerinde ortak olarak bulunur ve genetik olarak aktarılır.
- Örnekler: Göz kırpma, öksürme, hapşırma, emme refleksi, diz kapağı refleksi.
- Araba kullanmak, doğuştan gelen bir yetenek değildir; öğrenilmesi gerekir. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) İlkel Refleks (Primitive Reflex):
- Bu refleksler, özellikle bebeklerde görülen ve genellikle sinir sistemi olgunlaştıkça kaybolan doğuştan reflekslerdir. Bebeğin hayatta kalması ve gelişimi için önemlidirler.
- Örnekler: Yakalama refleksi (bebeğin eline bir şey değdiğinde sıkıca tutması), Moro refleksi (ani bir ses veya hareketle irkilme), arama refleksi (bebeğin yanağına dokunulduğunda başını çevirip emme hareketi yapması).
- Araba kullanmak, bebeklik dönemine ait bir refleks değildir ve kaybolmaz. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
- C) Sonradan Kazanılan Refleks (Acquired Reflex / Şartlı Refleks):
- Bu refleksler, yaşam boyunca deneyimler, öğrenme ve tekrar yoluyla kazanılan tepkilerdir. Başlangıçta bilinçli çaba gerektirse de, zamanla pratik yaparak otomatikleşir ve bir refleks haline gelir.
- Örnekler: Bisiklet sürmek, enstrüman çalmak, dans etmek, araba kullanmak. Bu eylemlerin her biri başlangıçta çok fazla dikkat ve koordinasyon gerektirir, ancak pratikle vites değiştirmek, direksiyonu çevirmek, fren yapmak gibi hareketler düşünmeden, otomatik olarak yapılmaya başlanır.
- Araba kullanmak, tam da bu tanıma uyar. İlk başta zorlanırken, zamanla birçok eylem otomatikleşir ve adeta bir refleks gibi gerçekleşir. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.
- D) Kalıtsal Refleks:
- Bu terim, "Doğuştan Refleks" ile eş anlamlıdır. Genetik yolla aktarılan, öğrenme gerektirmeyen refleksleri ifade eder.
- Yukarıda açıklandığı gibi, araba kullanmak kalıtsal değildir. Bu nedenle D seçeneği de doğru değildir.
Araba kullanmak, başlangıçta bilinçli bir öğrenme süreci gerektirse de, tekrarlar ve pratikle birlikte vites değiştirme, fren yapma, direksiyonu çevirme gibi eylemler otomatikleşir ve adeta düşünmeden yapılan tepkilere dönüşür. Bu durum, sonradan kazanılan bir refleksin en güzel örneklerinden biridir.
Cevap C seçeneğidir.
