A) Hikâye birleşik zamanı B) Rivayet birleşik zamanı C) Şart birleşik zamanı D) Gelecek zaman
Adım 1: Fiili Kök ve Eklerine Ayıralım.
"Yazacaktı" fiilini incelediğimizde şu yapıları görürüz:
Yaz-: Fiilin köküdür.
-acak: Gelecek zaman ekidir. Bu ek, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini bildirir.
-tı: Ek fiilin (imek fiilinin) görülen (bilinen) geçmiş zaman çekimidir. Bu çekim, dil bilgisinde "hikâye" olarak adlandırılır. Yani, gelecekte yapılması beklenen bir eylemin geçmişte bir zamanda anlatıldığını veya gerçekleştiğini ifade eder.
Adım 2: Birleşik Zamanın Adını Belirleyelim.
Türkçede bir fiil, bir zaman eki aldıktan sonra (örneğin gelecek zaman eki "-acak"), üzerine bir de ek fiilin geçmiş zaman çekimini (örneğin görülen geçmiş zaman "-tı" veya duyulan geçmiş zaman "-mış") alırsa, bu fiile "birleşik zamanlı fiil" denir.
"Yazacaktı" fiilinde, önce "gelecek zaman" eki (-acak) gelmiş, ardından ek fiilin "hikâye" (görülen geçmiş zaman) çekimi (-tı) gelmiştir. Bu nedenle, bu birleşik zamanın adı "Gelecek Zamanın Hikâyesi"dir.
Adım 3: Seçenekleri Değerlendirelim.
A) Hikâye birleşik zamanı: Ek fiilin "-dı/-di/-du/-dü" şeklindeki görülen geçmiş zaman çekimi, dil bilgisinde "hikâye" olarak adlandırılır. "Yazacaktı" fiilindeki "-tı" eki de bu hikâye çekimini temsil eder. Dolayısıyla, bu fiil "gelecek zamanın hikâyesi"dir ve genel olarak "hikâye birleşik zamanı" grubuna girer.
B) Rivayet birleşik zamanı: Ek fiilin "-mış/-miş/-muş/-müş" şeklindeki duyulan geçmiş zaman çekimi "rivayet" olarak adlandırılır. Örneğin "yazacakmış" fiili rivayet birleşik zamanıdır.
C) Şart birleşik zamanı: Ek fiilin "-sa/-se" şeklindeki şart çekimi "şart" olarak adlandırılır. Örneğin "yazacaksa" fiili şart birleşik zamanıdır.
D) Gelecek zaman: Bu sadece basit bir zaman çekimidir ("yazacak") ve birleşik zamanlı bir fiil değildir.
