8. "Gelecek ay İstanbul'da bir seminer veriyorum." cümlesindeki anlam kayması ile ilgili hangisi söylenebilir?
A) Geçmiş zaman anlamı içermektedir
B) Şimdiki zaman, gelecek zaman yerine kullanılmıştır
C) Geniş zaman, geçmiş zaman yerine kullanılmıştır
D) Gelecek zaman, şimdiki zaman yerine kullanılmıştır
Sevgili öğrenciler, bu soruda "anlam kayması" konusunu ele alacağız. Anlam kayması, bir fiilin çekimlendiği zaman kipinin, cümlede ifade ettiği gerçek zaman kipinden farklı olması durumudur. Yani, bir kipi başka bir kipin yerine kullanmaktır.
- Öncelikle verilen cümleyi inceleyelim: "Gelecek ay İstanbul'da bir seminer veriyorum."
- Bu cümlede eylemin ne zaman gerçekleşeceğine dair bir zaman zarfı bulunmaktadır: "Gelecek ay". Bu ifade, eylemin gelecek zamanda yapılacağını açıkça belirtir.
- Şimdi de cümlenin yüklemine, yani fiiline bakalım: "veriyorum". Bu fiil, "-iyor" ekiyle çekimlenmiştir. "-iyor" eki, Türkçede şimdiki zaman kipinin ekidir.
- Gördüğümüz gibi, eylem "gelecek ay" yani gelecek zamanda gerçekleşecek olmasına rağmen, fiil "veriyorum" şeklinde şimdiki zaman kipiyle çekimlenmiştir. İşte bu duruma "anlam kayması" denir.
- Burada, şimdiki zaman kipi (veriyorum), gelecek zaman kipi (vereceğim) yerine kullanılmıştır. Bu, günlük konuşmada sıkça karşılaştığımız bir durumdur ve eylemin kesinliğini, planlanmışlığını vurgulamak için yapılır.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Geçmiş zaman anlamı içermektedir: Yanlış. "Gelecek ay" ifadesi geçmiş zamanı değil, gelecek zamanı gösterir.
- B) Şimdiki zaman, gelecek zaman yerine kullanılmıştır: Doğru. Fiil şimdiki zamanla çekimlenmiş, ancak gelecek zaman anlamı taşımaktadır.
- C) Geniş zaman, geçmiş zaman yerine kullanılmıştır: Yanlış. Fiil geniş zamanla çekimlenmemiştir ve geçmiş zaman anlamı yoktur.
- D) Gelecek zaman, şimdiki zaman yerine kullanılmıştır: Yanlış. Fiil gelecek zaman kipiyle çekimlenmemiştir.
Bu nedenle, cümlede şimdiki zaman kipi, gelecek zaman anlamı verecek şekilde kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
