Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinde aşağıdaki gelişmelerden hangisi etkili olmamıştır?
A) Avrupa devletlerinin iç işlerine karışmasını engelleme
B) Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa isyanı
C) Fransız İhtilali'nin etkileri
D) Osmanlı ekonomisinin bozulması
E) İstanbul'un Fethi
Tanzimat Fermanı'nın ilan edilme nedenlerini anlamak için, o dönemin Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu durumu ve dış etkenleri göz önünde bulundurmalıyız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Avrupa devletlerinin iç işlerine karışmasını engelleme: Tanzimat Fermanı, Avrupalı devletlerin Osmanlı iç işlerine karışmasını önlemek amacıyla ilan edilmiştir. Ferman ile azınlıklara verilen haklar, Avrupa'nın bu konudaki baskısını azaltmayı hedeflemiştir. Bu nedenle bu seçenek etkili olmuştur.
- B) Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa isyanı: Mehmet Ali Paşa isyanı, Osmanlı Devleti'nin otoritesini sarsmış ve devletin zayıflığını ortaya çıkarmıştır. Bu durum, devletin yeniden yapılanması ve merkezi otoritenin güçlendirilmesi ihtiyacını doğurmuş, dolayısıyla Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinde etkili olmuştur.
- C) Fransız İhtilali'nin etkileri: Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik akımı, Osmanlı Devleti içindeki farklı milletlerin ayaklanmasına neden olmuştur. Tanzimat Fermanı, bu ayaklanmaları önlemek ve devleti bir arada tutmak amacıyla ilan edilmiştir. Bu nedenle bu seçenek de etkili olmuştur.
- D) Osmanlı ekonomisinin bozulması: Osmanlı ekonomisi, uzun süren savaşlar ve kötü yönetim nedeniyle ciddi şekilde bozulmuştu. Tanzimat Fermanı ile ekonomik reformlar yapılması ve ticaretin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bu durum da fermanın ilan edilmesinde etkili olmuştur.
- E) İstanbul'un Fethi: İstanbul'un Fethi, 1453 yılında gerçekleşmiş ve Osmanlı Devleti'nin yükseliş döneminin önemli bir olayıdır. Tanzimat Fermanı ise 19. yüzyılda ilan edilmiştir. Bu iki olay arasında doğrudan bir bağlantı bulunmamaktadır. İstanbul'un Fethi, Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinde etkili olmamıştır.
Gördüğümüz gibi, A, B, C ve D seçenekleri Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinde etkili olmuştur. Ancak E seçeneği (İstanbul'un Fethi) bu olayla doğrudan ilişkili değildir.
Cevap E seçeneğidir.
