Trablusgarp Savaşı'nın sonucunda imzalanan Uşi Antlaşması'nın önemli maddeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılacak
B) On İki Ada geçici olarak İtalya'ya bırakılacak
C) Osmanlı Devleti savaş tazminatı ödeyecek
D) İtalya, Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları kaldırmasına yardım edecek
Merhaba sevgili öğrenciler!
Trablusgarp Savaşı ve sonrasında imzalanan Uşi Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Kuzey Afrika'daki son topraklarını kaybetmesi açısından tarihimizdeki önemli dönüm noktalarından biridir. Şimdi bu antlaşmanın maddelerini inceleyerek sorumuzun doğru cevabını bulalım.
- Uşi Antlaşması'nın Genel Amacı: 1911-1912 Trablusgarp Savaşı'nı sona erdirmek ve Osmanlı Devleti ile İtalya arasındaki barışı sağlamaktı.
- Seçenekleri Tek Tek İnceleyelim:
- A) Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılacak: Bu madde, Uşi Antlaşması'nın en temel ve en ağır maddelerinden biridir. Osmanlı Devleti, Kuzey Afrika'daki son toprak parçası olan Trablusgarp (bugünkü Libya) ve Bingazi'yi İtalya'ya bırakmak zorunda kalmıştır. Dolayısıyla bu madde antlaşmada yer almaktadır.
- B) On İki Ada geçici olarak İtalya'ya bırakılacak: Trablusgarp Savaşı sırasında İtalya, Osmanlı Devleti'ni barışa zorlamak amacıyla On İki Ada'yı işgal etmişti. Antlaşmaya göre, Osmanlı Devleti Trablusgarp ve Bingazi'den çekildikten sonra İtalya'nın adaları Osmanlı'ya iade etmesi gerekiyordu. Ancak Balkan Savaşları'nın başlamasıyla İtalya bu adaları geri vermedi ve "geçici" durum kalıcı hale geldi. Yine de antlaşmanın ilk halinde bu durum "geçici" olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla bu madde antlaşmada yer almaktadır.
- C) Osmanlı Devleti savaş tazminatı ödeyecek: Uşi Antlaşması'nda Osmanlı Devleti'nin İtalya'ya savaş tazminatı ödemesi gibi bir madde bulunmamaktadır. Tam aksine, İtalya, Trablusgarp'taki Müslümanların dini lideri olarak Osmanlı padişahının halifelik yetkisini tanıdığı için Osmanlı Devleti'ne yıllık bir ödeme yapmayı kabul etmiştir. Bu nedenle, Osmanlı'nın savaş tazminatı ödeyeceği maddesi antlaşmada yer almaz.
- D) İtalya, Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonları kaldırmasına yardım edecek: Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere verdiği ekonomik ve hukuki ayrıcalıklardı ve Osmanlı Devleti'nin uzun süredir kurtulmak istediği bir yüktü. Ancak Uşi Antlaşması'nın maddeleri arasında İtalya'nın kapitülasyonların kaldırılmasına yardım edeceğine dair hiçbir hüküm bulunmamaktadır. Bu konu, Trablusgarp Savaşı'nın ve Uşi Antlaşması'nın kapsamı dışında bir meseledir. Dolayısıyla bu madde antlaşmada kesinlikle yer almaz.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, A ve B seçenekleri Uşi Antlaşması'nın önemli maddelerindendir. C seçeneği ise antlaşmanın finansal hükümlerini yanlış yansıtmaktadır; Osmanlı savaş tazminatı ödememiştir. Ancak D seçeneği, antlaşmanın konusuyla tamamen alakasız bir iddiadır ve antlaşmada böyle bir maddeye rastlanmaz. Kapitülasyonlar konusu, Uşi Antlaşması'nın gündeminde bile yer almamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
