Bir hücrenin salgı proteinleri üretmek üzere özelleştiği tespit edilmiştir. Bu hücrede aşağıdaki organellerden hangisinin diğerlerine göre daha gelişmiş olması beklenir?
A) Granülsüz endoplazmik retikulum
B) Granüllü endoplazmik retikulum
C) Lizozom
D) Sentrozom
Bir hücrenin salgı proteinleri üretmek üzere özelleştiği durumlarda hangi organelin daha gelişmiş olması gerektiğini anlamak için, öncelikle her bir organelin temel görevlerini hatırlayalım:
- Granülsüz endoplazmik retikulum (GER): Bu organel, lipit sentezi, detoksifikasyon (zehirli maddelerin etkisiz hale getirilmesi) ve kalsiyum depolama gibi görevlerde rol oynar. Protein sentezi veya salgılanmasıyla doğrudan bir ilişkisi yoktur.
- Granüllü endoplazmik retikulum (GER): Bu organelin yüzeyinde ribozomlar bulunur. Ribozomlar protein sentezinden sorumludur. Granüllü ER, özellikle hücre dışına salgılanacak (salgı proteinleri), hücre zarına yerleşecek veya lizozom gibi diğer organellere gönderilecek proteinlerin sentezlendiği, katlandığı ve ilk düzenlemelerinin yapıldığı yerdir. Salgı proteinleri, sentezlendikten sonra Granüllü ER'nin içine girer ve buradan Golgi aygıtına taşınarak salgılanma yolculuğuna başlar.
- Lizozom: Hücre içi sindirimden sorumlu organeldir. İçerdiği enzimlerle hücredeki atık maddeleri, yaşlı organelleri veya hücreye giren yabancı maddeleri parçalar. Protein sentezi veya salgılanmasıyla doğrudan bir görevi yoktur.
- Sentrozom: Hayvan hücrelerinde hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerinin oluşumunu sağlayan ve mikrotübül organizasyon merkezi olarak görev yapan bir yapıdır. Protein sentezi veya salgılanmasıyla doğrudan bir ilişkisi yoktur.
Şimdi sorumuza geri dönelim: Hücre salgı proteinleri üretmek üzere özelleşmiş. Salgı proteinleri, hücre içinde sentezlenip daha sonra hücre dışına salgılanan proteinlerdir.
Yukarıdaki açıklamaları göz önünde bulundurduğumuzda, salgı proteinlerinin sentezi, katlanması ve hücre dışına gönderilmek üzere ilk aşamalarının gerçekleştiği ana organelin Granüllü endoplazmik retikulum olduğunu görüyoruz. Bu nedenle, salgı proteinleri üretmekle görevli bir hücrede Granüllü endoplazmik retikulumun diğer organellere göre çok daha gelişmiş ve bol miktarda bulunması beklenir.
Cevap B seçeneğidir.
