2. "Yeni aldığım romanı okurken, yazarın İstanbul'u anlatışına hayran kaldım."
Bu cümlede geçen büyük harf kullanımlarının gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi adları
B) Kurum, kuruluş, kurul adları
C) Özel adlardan türetilen bütün kelimeler
D) Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.)
Sevgili öğrenciler, dil bilgisi kurallarını öğrenmek, kendimizi daha doğru ve etkili ifade etmemizi sağlar. Şimdi bu soruyu adım adım inceleyerek büyük harf kullanımlarının nedenlerini birlikte keşfedelim.
- Öncelikle verilen cümleyi dikkatlice okuyalım: "Yeni aldığım romanı okurken, yazarın İstanbul'u anlatışına hayran kaldım."
- Bu cümlede büyük harfle başlayan kelime "İstanbul" kelimesidir.
- "İstanbul" kelimesinin ne anlama geldiğini düşünelim. İstanbul, Türkiye'de bulunan büyük bir şehirdir. Yani bir yer adıdır.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi adları: "İstanbul" bir gazete veya dergi adı değildir. Bu nedenle A seçeneği doğru olamaz.
- B) Kurum, kuruluş, kurul adları: "İstanbul" bir kurum, kuruluş veya kurul adı değildir. Bu nedenle B seçeneği de doğru değildir.
- C) Özel adlardan türetilen bütün kelimeler: "İstanbul" kelimesi, özel bir adın kendisidir, ondan türetilmiş bir kelime değildir (örneğin "İstanbullu" olsaydı bu seçenek düşünülebilirdi). Bu nedenle C seçeneği de doğru değildir.
- D) Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.): "İstanbul" bir şehir adıdır ve şehirler "yer adları" kategorisine girer. Türk Dil Kurumu'nun büyük harflerin kullanıldığı yerler kurallarına göre, yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.) büyük harfle başlar. Bu kural, "İstanbul" kelimesinin büyük harfle yazılmasının tam olarak gerekçesidir.
Bu analizler sonucunda, "İstanbul" kelimesinin bir yer adı olması sebebiyle büyük harfle yazıldığını açıkça görmekteyiz.
Cevap D seçeneğidir.
