Hz. Ömer (r.a.), halifeliği sırasında devlet gelirlerini düzenli bir şekilde kaydetmek ve dağıtmak için bir sistem kurmuş, maaşları (ata) belli ölçülere göre belirlemiştir. Bu ölçütler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) İslam'a girişteki öncelik
B) Savaşlardaki kahramanlık
C) Soy ve kabile bağı
D) Hz. Muhammed (s.a.v.)'e akrabalık
Hz. Ömer (r.a.) döneminde kurulan "Divan Sistemi", devlet gelirlerinin düzenli bir şekilde toplanması, kaydedilmesi ve ihtiyaç sahiplerine adil bir şekilde dağıtılması amacıyla oluşturulmuş önemli bir idari yapıdır. Bu sistemde, Müslümanlara ödenen maaşlar (ata) ve yardımlar belirli ölçütlere göre belirlenirdi. Bu ölçütler, genellikle İslam'a hizmet ve fedakarlık prensibine dayanıyordu.
- A) İslam'a girişteki öncelik: Hz. Ömer (r.a.), İslam'ı ilk kabul edenlere, özellikle de "Sabikun-el Evvelun" olarak bilinen ilk Müslümanlara büyük değer verirdi. Bu kişiler, İslam'ın yayılmasında ve güçlenmesinde öncü rol oynadıkları için daha yüksek maaşlar alırlardı. Bu, maaş belirlemede önemli bir ölçüttü.
- B) Savaşlardaki kahramanlık: İslam uğruna yapılan savaşlara katılanlar, özellikle Bedir, Uhud gibi önemli savaşlarda gösterdikleri cesaret ve fedakarlıklar maaşlarının belirlenmesinde etkiliydi. Peygamberimiz (s.a.v.) ile birlikte savaşanlara öncelik tanınırdı. Bu da geçerli bir ölçüttü.
- C) Soy ve kabile bağı: Hz. Ömer (r.a.), İslam'ın getirdiği eşitlik ilkesini benimsemiş ve cahiliye döneminin kabilecilik anlayışını reddetmiştir. Maaşların belirlenmesinde kişinin hangi kabileden olduğu veya soyunun ne kadar asil olduğu gibi ölçütler yerine, İslam'a hizmeti, fedakarlığı ve takvası esas alınmıştır. Bu nedenle soy ve kabile bağı, maaş belirlemede bir ölçüt olarak kullanılmamıştır.
- D) Hz. Muhammed (s.a.v.)'e akrabalık: Peygamberimiz (s.a.v.)'in ailesi (Ehl-i Beyt) ve yakın akrabaları, İslam'a olan hizmetleri ve Peygamberimizle olan özel bağları nedeniyle özel bir konuma sahipti ve maaş belirlemede bu durum dikkate alınırdı. Ancak bu, kabilecilikten ziyade Peygamber'e olan yakınlık ve hizmetle ilgiliydi. Bu da bir ölçüttü.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Hz. Ömer (r.a.)'in maaş belirleme sisteminde soy ve kabile bağı bir ölçüt olarak yer almamıştır. Onun sistemi, liyakat, hizmet ve İslam'a olan bağlılığı esas almıştır.
Cevap C seçeneğidir.
