Mütevatir haber ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Yalan üzere birleşmeleri aklen mümkün olmayan bir topluluğun naklettiği haberdir
B) Kesin bilgi ifade eder ve ilim ifade eder
C) Bir kişinin Peygamber'den duyup naklettiği haberdir
D) Kur'an-ı Kerim'in nakli mütevatirdir
Sevgili öğrenciler, bu soruda İslamî ilimlerde önemli bir kavram olan "Mütevatir haber"in ne anlama geldiğini ve özelliklerini anlamamız isteniyor. Mütevatir haber, yalan üzerinde birleşmeleri aklen mümkün olmayan çok sayıda ravi (nakleden kişi) tarafından her nesilde nakledilen haberdir. Bu tür haberler kesin bilgi ifade eder ve şüpheye yer bırakmaz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yalan üzere birleşmeleri aklen mümkün olmayan bir topluluğun naklettiği haberdir: Bu ifade, mütevatir haberin temel tanımını ve en önemli özelliğini açıklar. Mütevatir haberin güvenilirliğinin kaynağı, onu nakleden topluluğun büyüklüğü ve farklı coğrafyalardan, farklı düşüncelere sahip olmalarına rağmen aynı haberi nakletmeleridir. Bu durum, onların yalan üzerinde anlaşmalarını imkansız kılar. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- B) Kesin bilgi ifade eder ve ilim ifade eder: Mütevatir haber, şüpheye yer bırakmayan, kesin (yakînî) bilgi sağlar. Bu tür haberlerle elde edilen bilgiye "ilim" denir ve bu bilgiye inanmak zorunludur. Örneğin, dünyanın yuvarlak olduğu veya İstanbul'un var olduğu gibi bilgiler mütevatir yolla bize ulaşmıştır ve bunlar hakkında şüphe duymayız. Dolayısıyla bu ifade de doğrudur.
- C) Bir kişinin Peygamber'den duyup naklettiği haberdir: Bu ifade, mütevatir haberin tanımına uymaz. Bir kişinin naklettiği haber "haber-i vâhid" (tek kişinin haberi) olarak adlandırılır. Haber-i vâhidler, sahih olsalar bile mütevatir haberin sağladığı kesinlik derecesini sağlamazlar ve amel için delil teşkil etseler de ilim ifade etmezler (yani kesin bilgi sağlamazlar). Mütevatir haberde ise her nesilde çok sayıda ravi bulunması şarttır. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- D) Kur'an-ı Kerim'in nakli mütevatirdir: Kur'an-ı Kerim, Hz. Peygamber'den itibaren her nesilde binlerce kişi tarafından ezberlenerek ve yazılarak günümüze kadar kesintisiz ve hatasız bir şekilde nakledilmiştir. Bu nakil şekli, mütevatir haberin en güçlü ve en açık örneğidir. Kur'an'ın bir harfinin bile değişmediğine dair kesin bilgimiz mütevatir nakil sayesindedir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı üzere, mütevatir haberin tanımına ve özelliklerine uymayan ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
