Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün, organik kimyanın temel konularından biri olan alkenlerin adlandırılması üzerine bir soru çözeceğiz. Bileşiğimiz $CH_3-CH=CH_2$. Hadi adım adım doğru adlandırmayı bulalım:
- Adım 1: Ana Zinciri Belirle
- Öncelikle, bileşikteki en uzun karbon zincirini bulmamız gerekiyor. Ancak alkenlerde, bu zincirin aynı zamanda çift bağı içermesi zorunludur.
- $CH_3-CH=CH_2$ bileşiğine baktığımızda, üç karbon atomundan oluşan düz bir zincir görüyoruz. Bu zincir aynı zamanda çift bağı da içeriyor.
- Bu durumda, ana zincirimiz 3 karbonludur.
- Adım 2: Çift Bağı İçeren Zincirin Numaralandırılması
- Alkenlerde zinciri numaralandırırken, çift bağın en küçük numarayı alacağı uçtan başlarız.
- Zincirimiz $CH_3-CH=CH_2$ şeklinde.
- Eğer soldan başlarsak: $^1CH_3-^2CH=^3CH_2$. Bu durumda çift bağ 2. karbonda başlar.
- Eğer sağdan başlarsak: $^3CH_3-^2CH=^1CH_2$. Bu durumda çift bağ 1. karbonda başlar.
- Kurala göre, çift bağın en küçük numarayı alması gerektiği için sağdan numaralandırma doğrudur. Yani çift bağ 1. karbonda başlar.
- Adım 3: Ana Zincirin Adlandırılması
- 3 karbonlu bir ana zincir için "prop-" ön ekini kullanırız.
- Bileşiğimiz bir alken (çift bağ içerdiği için) olduğu için "-en" son ekini kullanırız.
- Bu ikisini birleştirdiğimizde, bileşiğin temel adı "propen" olur.
- Adım 4: Çift Bağın Yerini Belirtme
- Çift bağın 1. karbonda başladığını bulmuştuk. Bu durumu belirtmek için "1-propen" şeklinde adlandırabiliriz.
- Ancak, 3 karbonlu bir alken olan propende, çift bağın konumu her zaman 1. karbondadır (eğer 2. karbonda olsaydı, zinciri diğer taraftan numaralandırdığımızda yine 1. karbonda başlamış olurdu). Bu nedenle, "propen" adı tek başına yeterli ve doğru bir adlandırmadır. "1-propen" de doğru olsa da, IUPAC kurallarına göre gereksiz olduğu durumlarda numara atlanabilir.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) Eten: Bu, 2 karbonlu bir alkendir ($CH_2=CH_2$). Bizim bileşiğimiz 3 karbonlu.
- B) Propen: Bu, 3 karbonlu bir alkendir. Adlandırmamızla uyumlu.
- C) 1-Propen: Bu da doğru bir adlandırmadır, ancak "Propen" daha yaygın ve yeterlidir. Seçenekler arasında en genel ve doğru ifade "Propen"dir.
- D) 2-Propen: Bu, çift bağın 2. karbonda başladığını ifade eder ki 3 karbonlu bir zincirde bu mümkün değildir (her zaman 1. karbondan başlar).
Bu adımları takip ettiğimizde, $CH_3-CH=CH_2$ bileşiğinin doğru adlandırmasının "Propen" olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
