Gizli özne Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gizli özne vardır?

A) Ahmet dün okula gitti.
B) Biz yarın sinemaya gideceğiz.
C) Kitabı okuyup bitirdim.
D) Onlar bu akşam partiye katılacak.

Sevgili öğrenciler, bu soruda gizli özneyi bulmamız isteniyor. Öncelikle gizli öznenin ne olduğunu hatırlayalım:

• Gizli özne (Örtülü özne): Cümlede açıkça belirtilmeyen, ancak yüklemin çekiminden (fiilin sonundaki ekten) kimin veya neyin işi yaptığının anlaşıldığı öznedir. Yani, cümlede "ben", "sen", "o", "biz", "siz", "onlar" kelimeleri açıkça yazmaz ama yükleme sorduğumuz "kim?" sorusunun cevabı bu zamirlerden biri olur.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Ahmet dün okula gitti.

  Bu cümlede yüklem "gitti" fiilidir. "Kim gitti?" diye sorduğumuzda cevabımız "Ahmet" olur. "Ahmet" kelimesi cümlede açıkça belirtildiği için bu bir açık öznedir. Dolayısıyla gizli özne yoktur.

• B) Biz yarın sinemaya gideceğiz.

  Bu cümlede yüklem "gideceğiz" fiilidir. "Kim gidecek?" diye sorduğumuzda cevabımız "Biz" olur. "Biz" kelimesi cümlede açıkça belirtildiği için bu da bir açık öznedir. Gizli özne yoktur.

• C) Kitabı okuyup bitirdim.

  Bu cümlede yüklem "bitirdim" fiilidir. "Kim bitirdi?" diye sorduğumuzda, cümlede açıkça yazmasa da fiilin sonundaki "-m" ekinden işi yapanın "ben" olduğunu anlarız. İşte bu "ben" kelimesi cümlede açıkça belirtilmediği halde yüklemin çekiminden anlaşıldığı için gizli öznedir.

• D) Onlar bu akşam partiye katılacak.

  Bu cümlede yüklem "katılacak" fiilidir. "Kim katılacak?" diye sorduğumuzda cevabımız "Onlar" olur. "Onlar" kelimesi cümlede açıkça belirtildiği için bu da bir açık öznedir. Gizli özne yoktur.

Bu durumda, gizli öznenin bulunduğu cümle C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.