Bir coğrafya araştırmacısı, yaptığı arazi çalışmalarında aşağıdaki gözlemleri kaydetmiştir:
- Bölgede geniş alanlara yayılmış, yer yer derinleşen ve tabanında alüvyon birikintileri bulunan çukurluklar gözlemlemiştir.
- Bu çukurlukların çevresindeki kayaların kolayca çözünebilen bir yapıya sahip olduğunu ve yüzeyde irili ufaklı erime çukurları (dolinler) bulunduğunu belirtmiştir.
- Ayrıca, bölgede yer altı sularının yüzeye çıktığı noktalarda basamaklı, beyaz renkli birikinti teraslarına rastlamıştır.
- Bölgenin ikliminin yağışlı olduğu ve bitki örtüsünün yer yer gür olduğu not edilmiştir.
Bu gözlemler ışığında, araştırmacının incelediği bölgede aşağıdaki dış kuvvetlerden hangisinin etkisinin diğerlerine göre daha belirgin olduğu söylenebilir?
A) Rüzgarlar
B) Buzullar
C) Akarsular
D) Dalgalar ve Akıntılar
E) Karstik Sular (Yer altı suları)
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek, coğrafya bilginizi pekiştirelim ve doğru cevaba ulaşalım.
Öncelikle soruda verilen gözlemleri dikkatlice inceleyelim:
- Gözlem 1: Geniş alanlara yayılmış, yer yer derinleşen ve tabanında alüvyon birikintileri bulunan çukurluklar.
- Gözlem 2: Çukurlukların çevresindeki kayaların kolayca çözünebilen bir yapıda olması ve yüzeyde dolinlerin bulunması.
- Gözlem 3: Yer altı sularının yüzeye çıktığı noktalarda basamaklı, beyaz renkli birikinti terasları.
- Gözlem 4: Bölgenin ikliminin yağışlı olması ve bitki örtüsünün yer yer gür olması.
Şimdi de seçenekleri değerlendirelim:
- A) Rüzgarlar: Rüzgarlar daha çok kurak ve yarı kurak bölgelerde etkilidir. Soruda bölgenin yağışlı olduğu belirtildiği için rüzgarların etkisi belirgin olamaz.
- B) Buzullar: Buzullar, soğuk iklim bölgelerinde etkilidir. Soruda bölgenin iklimi hakkında net bir bilgi olmamasına rağmen, diğer gözlemler buzulların etkili olmadığını göstermektedir.
- C) Akarsular: Akarsular, alüvyon birikintileri oluşturabilir. Ancak, soruda bahsedilen çözünebilen kaya yapısı ve dolinler akarsu aşındırmasıyla doğrudan ilişkili değildir.
- D) Dalgalar ve Akıntılar: Dalgalar ve akıntılar kıyı bölgelerinde etkilidir. Soruda bölgenin kıyı bölgesi olup olmadığına dair bir bilgi verilmemiştir. Ayrıca, diğer gözlemler dalga ve akıntıların etkisini desteklememektedir.
- E) Karstik Sular (Yer altı suları): Çözünebilen kayaçlar (kalker, jips, kaya tuzu gibi) üzerinde yer altı sularının eritme ve çözme faaliyetleri sonucu karstik şekiller oluşur. Dolinler, yer altı sularının yüzeye çıktığı noktalardaki birikinti terasları ve çözünebilen kaya yapısı karstik arazilerin tipik özellikleridir. Bölgenin yağışlı olması da karstik süreçleri destekler.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, soruda verilen gözlemlerin en belirgin şekilde karstik süreçlerle ilişkili olduğu görülmektedir. Özellikle çözünebilen kayaçların varlığı, dolinlerin bulunması ve yer altı sularının oluşturduğu birikinti terasları bu durumu açıkça göstermektedir.
Cevap E seçeneğidir.
