Aşağıdakilerden hangisi monizmin temel iddialarından biridir?
A) Evrenin birbiriyle çatışan çok sayıda ilkeden oluştuğu
B) Gerçekliğin tek ve bölünmez bir bütün olduğu
C) Madde ve ruhun tamamen ayrı varlıklar olduğu
D) Her bireyin kendi gerçekliğinin farklı olduğu
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda felsefenin temel kavramlarından biri olan "monizm"i anlamamız isteniyor. Monizm, gerçekliğin doğası hakkında önemli bir iddiada bulunur. Şimdi bu iddiayı ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Monizm Nedir?
Monizm, felsefede evrenin veya gerçekliğin temelinde tek bir ilke, tek bir töz ya da tek bir varlık olduğunu savunan görüştür. Yani, her şeyin aslında tek bir kaynaktan geldiğini veya tek bir şeyin farklı görünümleri olduğunu düşünür. Bu tek ilke madde (materyalist monizm), ruh/bilinç (idealist monizm) veya her ikisini de kapsayan nötr bir töz (nötr monizm) olabilir. Önemli olan, "tek" olmasıdır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Evrenin birbiriyle çatışan çok sayıda ilkeden oluştuğu: Bu ifade, monizmin tam tersi bir görüştür. Gerçekliğin birden fazla bağımsız ilkeden oluştuğunu savunan görüşe "plüralizm" (çokçuluk) denir. Monizm ise tek bir ilke olduğunu iddia eder. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Gerçekliğin tek ve bölünmez bir bütün olduğu: İşte bu, monizmin temel iddiasıdır! Monizm, evrenin ve gerçekliğin özünde tek bir şey olduğunu, parçalara ayrılamaz bir bütün olduğunu savunur. Bu tek bütünün farklı yönleri veya görünümleri olabilir, ancak temelinde tek ve biriciktir. Bu nedenle B seçeneği doğru cevaptır.
- C) Madde ve ruhun tamamen ayrı varlıklar olduğu: Bu görüşe "düalizm" (ikicilik) denir. Düalizm, madde ve ruhu iki ayrı ve bağımsız töz olarak kabul eder (örneğin Descartes'ın felsefesi). Monizm ise bunları tek bir tözün farklı yönleri olarak görebilir veya birini diğerine indirgeyebilir. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Her bireyin kendi gerçekliğinin farklı olduğu: Bu görüş, daha çok "rölativizm" veya "sübjektif idealizm" ile ilgilidir. Monizm, bireysel algılardan bağımsız, evrensel bir gerçekliğin tekliğini savunur. Her bireyin kendi gerçekliğinin farklı olması, monizmin temel ontolojik (varlıkbilimsel) iddiası değildir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki incelemelerden de anlaşıldığı gibi, monizmin temel iddiası gerçekliğin tek ve bölünmez bir bütün olduğudur.
Cevap B seçeneğidir.
