Bu not, ünlü türemesi testinde karşılaşabileceğiniz temel konuları (ünsüz yumuşaması, ünsüz benzeşmesi, ünlü düşmesi, ünlü daralması ve kaynaştırma) özetlemektedir. Testte başarılı olmak için bu konuları iyi anlamanız önemlidir.
Sert ünsüzlerden (p, ç, t, k) biriyle biten bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde, bu sert ünsüzler yumuşayarak (b, c, d, g/ğ) dönüşür.
⚠️ Dikkat: Tek heceli kelimelerde ve bazı özel isimlerde yumuşama olmaz (Örn: top - topu, Mehmet - Mehmet'i).
Sert ünsüzlerden (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biriyle biten bir kelimeye c, d, g ünsüzleriyle başlayan bir ek geldiğinde, bu ünsüzler sertleşerek ç, t, k'ye dönüşür.
💡 İpucu: Benzeşme genellikle "-de, -da, -ce, -cı, -gin" eklerinde görülür.
İki heceli bazı kelimelerin son hecesinde bulunan dar ünlünün (ı, i, u, ü), ünlü ile başlayan bir ek aldığında düşmesidir.
⚠️ Dikkat: Bazı kelimelerde ünlü düşmesi olmaz (Örn: soru - soruyu).
Geniş ünlülerle (a, e) biten fiillere "-yor" eki geldiğinde, bu ünlüler daralarak (ı, i, u, ü) dönüşür.
💡 İpucu: Genellikle "-yor" eki alan fiillerde görülür.
Ünlü ile biten bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde, iki ünlüyü birleştirmek için kullanılan ünsüzlerdir (y, ş, s, n).
⚠️ Dikkat: "y, ş, s, n" harflerinin her görüldüğü yerde kaynaştırma yoktur. Kelimenin yapısına bakmak gerekir.
