Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki zarf tümleçlerini bulup, hangisinin miktar (nicelik) bildirdiğini tespit etmemiz isteniyor. Zarf tümleçleri, fiilleri, fiilimsileri, sıfatları veya başka zarfları durum, zaman, yer-yön, miktar ve sebep gibi yönlerden tamamlayan sözcük veya söz öbekleridir. Miktar bildiren zarf tümleçleri, "ne kadar?" sorusuna cevap verir.
- Öncelikle, miktar bildiren zarf tümlecinin ne anlama geldiğini hatırlayalım. Miktar zarfları, bir eylemin, bir durumun veya bir özelliğin ne ölçüde gerçekleştiğini, ne kadar olduğunu belirtir. "Ne kadar?" sorusuna yanıt verirler.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) O, her zaman dürüsttür.
- Bu cümlede "her zaman" ifadesi, "dürüsttür" yüklemini zaman yönünden tamamlamaktadır. "Ne zaman dürüsttür?" sorusuna "her zaman" cevabını verir. Dolayısıyla bu bir zaman zarfıdır, miktar zarfı değildir.
- B) Çok fazla yemek yedi.
- Bu cümlede "yedi" fiilini inceleyelim. "Ne kadar yedi?" diye sorduğumuzda "çok fazla" cevabını alırız. "Çok fazla" ifadesi, yeme eyleminin miktarını, ne kadar gerçekleştiğini belirtmektedir. Bu nedenle, "çok fazla" miktar bildiren bir zarf tümlecidir.
- C) Yukarı çıktı.
- Bu cümlede "çıktı" fiilini "nereye?" sorusuyla sorguladığımızda "yukarı" cevabını alırız. "Yukarı" ifadesi, eylemin yönünü belirtir. Bu bir yer-yön zarfıdır, miktar zarfı değildir.
- D) Sessizce dinledi.
- Bu cümlede "dinledi" fiilini "nasıl?" sorusuyla sorguladığımızda "sessizce" cevabını alırız. "Sessizce" ifadesi, dinleme eyleminin nasıl yapıldığını, yani durumunu belirtir. Bu bir durum zarfıdır, miktar zarfı değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "ne kadar?" sorusuna cevap veren ve eylemin miktarını belirten zarf tümlecinin B seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
