Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden çekimli fiilin hangi seçenekte 2. tekil kişiye (sen) göre kullanıldığını bulmamız isteniyor. Fiillerin kişi eklerini hatırlayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
-
Çekimli fiil nedir? Bir iş, oluş veya durumu zaman ve kişi belirterek anlatan kelimelere çekimli fiil denir. Fiillerin sonuna gelen ekler (kişi ekleri) kimin yaptığını gösterir.
-
2. tekil kişi (sen) eki nedir? Türkçede şimdiki zaman için 2. tekil kişi (sen) eki genellikle "-sun, -sin, -sun, -sün" şeklindedir. Örneğin, "geliyorsun", "gidiyorsun", "okuyorsun".
-
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
-
A) Ben yemek yiyorum
- Buradaki fiil "yiyorum"dur. Fiilin sonundaki "-um" eki, eylemi yapanın 1. tekil kişi (ben) olduğunu gösterir.
-
B) Sen kitap okuyorsun
- Buradaki fiil "okuyorsun"dur. Fiilin sonundaki "-sun" eki, eylemi yapanın 2. tekil kişi (sen) olduğunu açıkça belirtir. Bu, aradığımız özelliktir.
-
C) O uyuyor
- Buradaki fiil "uyuyor"dur. Şimdiki zamanda 3. tekil kişi (o) için özel bir kişi eki kullanılmaz, fiil köküne sadece zaman eki gelir. Bu nedenle eylemi yapan 3. tekil kişi (o)'dur.
-
D) Biz koşuyoruz
- Buradaki fiil "koşuyoruz"dur. Fiilin sonundaki "-uz" eki, eylemi yapanın 1. çoğul kişi (biz) olduğunu gösterir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Sen kitap okuyorsun" cümlesindeki "okuyorsun" fiilinin 2. tekil kişiye (sen) göre çekimlendiğini görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.