Değerlendirme, bir şeyin değerini belirleme, yargılama ve buna bağlı olarak bir karar verme sürecidir. Bu süreç, belirli adımları ve bileşenleri içerir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek değerlendirmenin temel bileşenlerini ve hangisinin bu bileşenlerden biri olmadığını açıklayalım:
- A) Ölçme: Değerlendirme sürecinin ilk ve en temel adımı ölçmedir. Ölçme, bir özelliğin gözlemlenip, o özelliğe uygun bir araçla (sınav, anket, gözlem formu vb.) sayı veya sembol atama işlemidir. Örneğin, bir öğrencinin sınavdan kaç puan aldığını belirlemek bir ölçme işlemidir. Değerlendirme yapabilmek için önce bir veri toplamak, yani ölçüm yapmak gerekir.
- B) Ölçüt: Ölçme sonucunda elde edilen verilerin ne anlama geldiğini belirlemek için bir referans noktasına ihtiyaç duyarız. Bu referans noktasına ölçüt denir. Ölçüt, bir yargıya varmak için kullanılan standart, kıstas veya kriterdir. Örneğin, bir sınavda geçme notunun 70 olması veya bir ürünün belirli kalite standartlarını karşılaması birer ölçüttür. Ölçüt olmadan ölçme sonuçları tek başına bir anlam ifade etmez.
- C) Karar: Ölçme sonuçları ve belirlenen ölçütler ışığında bir yargıya varma ve bu yargıya dayalı olarak bir eylem belirleme sürecidir. Değerlendirme sürecinin nihai amacı bir karar vermektir. Örneğin, öğrencinin başarılı olup olmadığına, bir programın etkili olup olmadığına veya bir ürünün piyasaya sürülüp sürülemeyeceğine karar vermek değerlendirmenin son aşamasıdır.
- D) Tahmin: Tahmin, gelecekteki bir olayın veya durumun ne olabileceği hakkında bir öngörüde bulunmaktır. Değerlendirme süreci genellikle mevcut durum veya geçmiş performans hakkında bir yargıya varmayı hedeflerken, tahmin daha çok geleceğe yönelik bir kestirimdir. Elbette, değerlendirme sonuçları geleceğe yönelik tahminler yapmak için kullanılabilir; ancak tahminin kendisi, değerlendirmenin temel ve zorunlu bir bileşeni değildir. Değerlendirme, bir şeyin "şu anki" veya "geçmişteki" değerini belirlerken, tahmin "gelecekteki" durumunu öngörür.
Bu açıklamalar ışığında, ölçme, ölçüt ve karar, değerlendirme sürecinin olmazsa olmaz temel bileşenleridir. Tahmin ise değerlendirme sonuçlarından yararlanılarak yapılabilecek ayrı bir süreçtir ve değerlendirmenin temel bileşenlerinden biri değildir.
Cevap D seçeneğidir.
