Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye'nin anayasal tarihi ile ilgili önemli bir bilgiyi ölçüyor. Anayasalar, bir devletin temel kurallarını belirleyen, vatandaşların hak ve sorumluluklarını düzenleyen en üst hukuk metinleridir. Şimdi seçenekleri inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) 1876 Kanun-i Esasi: Bu anayasa, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 23 Aralık 1876 tarihinde ilan edilmiştir. Türk tarihinde modern anlamda hazırlanan ve yürürlüğe giren ilk anayasadır. Bu anayasa ile padişahın yetkileri ilk kez sınırlandırılmış, meclis açılmış ve halkın yönetime katılımının önü açılmıştır. Dolayısıyla, Türkiye topraklarında yürürlüğe giren ilk anayasa budur.
- B) 1921 Teşkilat-ı Esasiye: Bu anayasa, Kurtuluş Savaşı devam ederken, 20 Ocak 1921 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmiştir. Yeni Türk devletinin (henüz Cumhuriyet ilan edilmemiş olsa da) ilk anayasası niteliğindedir. Ancak bu, Osmanlı İmparatorluğu'nun değil, yeni kurulan devletin anayasasıdır ve 1876 Kanun-i Esasi'den sonra gelmektedir.
- C) 1924 Anayasası: Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından sonra, 20 Nisan 1924 tarihinde kabul edilen bu anayasa, 1921 Anayasası'nın yerine geçerek Cumhuriyet döneminin ilk kapsamlı anayasası olmuştur.
- D) 1961 Anayasası: Türkiye Cumhuriyeti tarihinde, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından hazırlanan ve 1961 yılında halkoyuna sunularak kabul edilen bu anayasa, daha katılımcı ve özgürlükçü bir yapısıyla dikkat çekmiştir.
Gördüğümüz gibi, "Türkiye'nin ilk anayasası" ifadesi, Osmanlı İmparatorluğu dönemini de kapsayan geniş bir tarihsel süreci ifade eder. Bu bağlamda, Türk tarihinde ilk anayasal belge 1876 Kanun-i Esasi'dir.
Cevap A seçeneğidir.
