Gösterip yaptırma yöntemi, öğretmenin bir beceriyi veya işlemi önce kendisinin uygulamalı olarak göstermesi, ardından öğrencilerin öğretmenin gösterdiği adımları taklit ederek veya uygulayarak öğrenmesidir. Bu yöntemde gözlem, taklit ve tekrar yoluyla öğrenme ön plandadır. Şimdi bu yöntemin hangi öğrenme kuramıyla daha doğrudan ilişkili olduğunu inceleyelim:
- A) Yapılandırmacılık: Yapılandırmacılık, öğrencinin bilgiyi pasif alıcı değil, aktif olarak kendi zihninde inşa eden bir birey olduğunu savunur. Öğrenme, deneyimler yoluyla anlam oluşturma, problem çözme ve keşfetme süreçleriyle gerçekleşir. Gösterip yaptırma, bilginin doğrudan aktarımı ve taklide dayandığı için yapılandırmacılığın temel prensipleriyle doğrudan örtüşmez.
- B) Davranışçılık: Davranışçılık kuramına göre öğrenme, uyaran-tepki ilişkisiyle ve pekiştireçler aracılığıyla gerçekleşen gözlemlenebilir davranış değişiklikleridir. Taklit etme, tekrar etme, alıştırma yapma ve doğru davranışın pekiştirilmesi davranışçı öğrenmenin temel unsurlarıdır. Gösterip yaptırma yönteminde öğretmen bir modeli (uyaranı) sunar, öğrenci bu modeli taklit ederek (tepki) beceriyi kazanır ve tekrar yoluyla pekiştirir. Bu süreç, davranışçı kuramın temel prensipleriyle birebir uyumludur.
- C) Bilişselcilik: Bilişselcilik, öğrenmeyi zihinsel süreçler (algı, dikkat, bellek, problem çözme) olarak ele alır. Bilginin nasıl işlendiği, depolandığı ve geri çağrıldığı üzerinde durur. Gösterip yaptırma, bilişsel süreçleri içerse de (gözlem, hatırlama), yöntemin kendisi daha çok dışsal davranışın taklidine ve tekrarına odaklandığı için bilişselciliğin temel vurgusu değildir. Bilişselcilik daha çok anlamlandırma, kavram oluşturma ve strateji geliştirme üzerine yoğunlaşır.
- D) Gestalt: Gestalt kuramı, öğrenmenin bütünü algılama, içgörü kazanma ve parçaları bir araya getirerek anlamlı bir bütün oluşturma yoluyla gerçekleştiğini savunur. Öğrenme genellikle ani bir kavrayış (içgörü) şeklinde ortaya çıkar. Gösterip yaptırma ise adım adım, taklide dayalı bir süreçtir ve ani içgörüden ziyade tekrar ve pratikle beceri kazanımına odaklanır.
Bu açıklamalar ışığında, gösterip yaptırma yönteminin temelinde gözlem, taklit, tekrar ve pekiştirme yatmaktadır. Bu unsurlar, gözlemlenebilir davranış değişikliklerine odaklanan davranışçı öğrenme kuramının temel prensipleridir.
Cevap B seçeneğidir.
