Sevgili öğrenciler, bu soruda fiillerin çekimleniş biçimlerini, özellikle de emir kipini ve kişi eklerini doğru anlamamız gerekiyor. Haydi, adım adım inceleyelim!
- Öncelikle, soruda bizden istenen "emir kipi 2. tekil kişi" ne anlama geliyor, bunu hatırlayalım:
- Emir kipi: Bir kişiye veya kişilere bir eylemi yapmasını emretmek, istemek veya rica etmek için kullanılan fiil kipidir.
- 2. tekil kişi: "Sen" zamirine karşılık gelen kişidir. Yani, bir eylemi "sen" yapmalısın anlamını taşıyan çekimdir. Emir kipinde 2. tekil kişi çekimi genellikle fiilin kök veya gövde halidir ve özel bir ek almaz (örneğin: gel, git, oku).
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hemen buraya gelin!
- Bu cümlede fiil "gelin"dir.
- "Gelin" fiili, "siz" zamirine yönelik bir emirdir. Yani 2. çoğul kişi emir kipiyle çekimlenmiştir. (Siz gelin.)
- Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Lütfen sessiz olunuz.
- Bu cümlede fiil "olunuz"dur.
- "Olunuz" fiili de "siz" zamirine yönelik, saygı bildiren bir emir veya rica ifadesidir. Yani 2. çoğul kişi emir kipiyle çekimlenmiştir. (Siz olunuz.)
- Bu nedenle doğru cevap değildir.
- C) Sen de bu kitabı oku.
- Bu cümlede fiil "oku"dur.
- "Oku" fiili, doğrudan "sen" zamirine yönelik bir emirdir. Fiil kökü "oku" herhangi bir ek almadan 2. tekil kişi emir kipini oluşturmuştur. (Sen oku.)
- Bu, soruda istenen "emir kipi 2. tekil kişi" çekimine uymaktadır.
- D) Biz yarın gidelim.
- Bu cümlede fiil "gidelim"dir.
- "Gidelim" fiili, "biz" zamirine yönelik bir istek veya öneri bildiren "istek kipi" ile çekimlenmiştir. (-elim eki)
- Bu nedenle doğru cevap değildir.
- E) Onlar erken kalkmalı.
- Bu cümlede fiil "kalkmalı"dır.
- "Kalkmalı" fiili, "onlar" zamirine yönelik bir gereklilik bildiren "gereklilik kipi" ile çekimlenmiştir. (-malı eki)
- Bu nedenle doğru cevap değildir.
Yukarıdaki analizler sonucunda, "emir kipi 2. tekil kişi" ile çekimlenmiş fiilin "oku" olduğunu ve bu fiilin C seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
