Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, Türkçedeki önemli dil bilgisi konularından biri olan "ek fiilin hikâyesi"ni bulmamız isteniyor. Haydi, bu konuyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Ek Fiil Nedir?
Ek fiil (diğer adıyla "imek" fiili), isim soylu sözcüklere (isim, sıfat, zamir vb.) gelerek onları yüklem yapar. Ayrıca basit zamanlı fiillere gelerek onları birleşik zamanlı fiil yapar. Bu soruda isim soylu sözcüklere gelen ek fiil formlarına odaklanacağız.
- Ek Fiilin Zamanları:
Ek fiilin dört temel zamanı vardır:
- Geniş Zaman (Şimdiki Zaman): -dır, -dir, -dur, -dür (genellikle düşebilir). Örnek: "Öğrencidir."
- Hikâye (Görülen Geçmiş Zaman): -dı, -di, -du, -dü. Örnek: "Öğrenciydi."
- Rivayet (Duyulan Geçmiş Zaman): -mış, -miş, -muş, -müş. Örnek: "Öğrenciymiş."
- Şart Kipi: -sa, -se. Örnek: "Öğrenciyse."
- Soru bizden "ek fiilin hikâyesi"ni bulmamızı istiyor. Yani, isim soylu bir sözcüğe gelerek ona "-dı, -di, -du, -dü" ekini getiren seçeneği arıyoruz.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) O, çok zekiymiş.
Burada "zeki" kelimesine "-ymiş" eki gelmiştir. Bu, ek fiilin "rivayet" (duyulan geçmiş zaman) şeklidir. Yani, başkasından duyma veya sonradan fark etme anlamı taşır. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Bu araba yenidir.
Burada "yeni" kelimesine "-dir" eki gelmiştir. Bu, ek fiilin "geniş zaman" şeklidir. Cümleye kesinlik anlamı katar veya genel bir yargıyı belirtir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- C) Hava güzeldi.
Burada "güzel" kelimesine "-di" eki gelmiştir. Bu, ek fiilin "hikâye" (görülen geçmiş zaman) şeklidir. Eylemin veya durumun geçmişte yaşandığını ve konuşan kişinin buna tanık olduğunu belirtir. İşte aradığımız ek fiil şekli budur!
- D) Sen de öğrencisin.
Burada "öğrenci" kelimesine "-sin" eki gelmiştir. Bu da ek fiilin "geniş zaman" şeklidir, ancak şahıs ekiyle birlikte kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- E) Bu kitap ilginçmiş.
Burada "ilginç" kelimesine "-miş" eki gelmiştir. Tıpkı A seçeneğinde olduğu gibi, bu da ek fiilin "rivayet" (duyulan geçmiş zaman) şeklidir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, "ek fiilin hikâyesi"nin kullanıldığı cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
