Hangi cümledeki fiil, gereklilik kipiyle çekimlenmiştir?
Sevgili öğrenciler, bu soruda fiillerin çekimlendiği kipleri doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Özellikle gereklilik kipini bulacağız. Türkçede fiillerin kipleri iki ana gruba ayrılır: Haber Kipleri (zaman bildirir) ve Dilek Kipleri (dilek, istek, şart, gereklilik bildirir).
Gereklilik kipi, bir eylemin yapılması gerektiğini, zorunlu olduğunu veya tavsiye edildiğini bildiren kiptir. Bu kipin eki genellikle "-malı / -meli" şeklindedir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede fiil "kalkmak"tır. "-acak/-ecek" eki, fiile gelecek zaman anlamı katmıştır. Gelecek zaman, haber kiplerinden biridir. Dolayısıyla bu cümle gereklilik kipiyle çekimlenmemiştir.
Bu cümlede fiil "okumak"tır. "-malı/-meli" eki, fiile bir işin yapılması gerektiğini, zorunluluğunu veya gerekliliğini ifade eden bir anlam katmıştır. İşte bu ek, gereklilik kipinin ekidir. Bu nedenle bu cümledeki fiil gereklilik kipiyle çekimlenmiştir.
Bu cümlede fiil "bitirmek"tir. "-se/-sa" eki, fiile bir şart veya dilek anlamı katmıştır. Bu ek şart kipi ekidir. Ayrıca "-ydi" ekiyle birleşik zaman yapılmıştır. Bu cümle gereklilik kipiyle çekimlenmemiştir.
Bu cümlede fiil "gitmek"tir. "-e/-a" eki, fiile bir istek veya öneri anlamı katmıştır. Bu ek istek kipi ekidir. Bu cümle gereklilik kipiyle çekimlenmemiştir.
Bu cümlede fiil "gelmek"tir. "-di/-dı" eki, fiile geçmişte tamamlanmış bir eylem anlamı katmıştır. Bu ek görülen geçmiş zaman ekidir. Görülen geçmiş zaman, haber kiplerinden biridir. Dolayısıyla bu cümle gereklilik kipiyle çekimlenmemiştir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, "Her gün kitap okumalısın." cümlesindeki "okumalısın" fiili, "-malı/-meli" eki sayesinde gereklilik kipiyle çekimlenmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
