Tollens ayıracının diğer adı nedir?
Bu soruda, organik kimyada önemli bir ayıraç olan Tollens ayıracının diğer adını bulmamız isteniyor. Şimdi adım adım bu ayıracı ve seçenekleri inceleyelim:
Tollens ayıracı, aldehitleri ketonlardan ayırmak ve indirgeyici şekerleri tespit etmek için kullanılan bir kimyasal reaktiftir. Kimyasal olarak, amonyaklı gümüş nitrat çözeltisidir. Yani, $AgNO_3$ ve $NH_3$ içerir.
Aldehitler, Tollens ayıracındaki gümüş iyonlarını ($Ag^+$) metalik gümüşe ($Ag$) indirgerken, kendileri karboksilik asitlere yükseltgenir. Bu indirgenme sonucunda oluşan metalik gümüş, deney tüpünün iç yüzeyine yapışarak parlak bir tabaka oluşturur.
Yukarıda bahsedilen metalik gümüşün deney tüpünün iç yüzeyinde birikerek oluşturduğu parlak, aynaya benzer tabaka nedeniyle, Tollens ayıracı ile yapılan bu teste "gümüş aynası deneyi" denir. Bu nedenle, Tollens ayıracının diğer adı da "Gümüş aynası" olarak bilinir.
Şimdi diğer seçenekleri de kısaca inceleyelim:
A) Fehling çözeltisi: Bu çözelti de aldehitleri ve indirgeyici şekerleri tespit etmek için kullanılır, ancak bakır(II) iyonları ($Cu^{2+}$) içerir ve indirgenme sonucunda kırmızımsı-kahverengi bakır(I) oksit ($Cu_2O$) çökeltisi oluşturur. Tollens ayıracı ile aynı değildir.
B) Benedict reaktifi: Fehling çözeltisine benzer şekilde, indirgeyici şekerleri ve aldehitleri tespit etmek için kullanılır ve yine bakır(II) iyonları içerir. Tollens ayıracı ile farklıdır.
D) Lucas reaktifi: Bu reaktif, birincil, ikincil ve üçüncül alkolleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Konsantre hidroklorik asit (HCl) ve çinko klorür ($ZnCl_2$) içerir. Tollens ayıracı ile tamamen farklı bir amaç ve bileşime sahiptir.
Bu bilgiler ışığında, Tollens ayıracının diğer adının "Gümüş aynası" olduğu açıktır.
Cevap C seçeneğidir.
