Aşağıdakilerden hangisi bir geri besleme döngüsü örneğidir?
A) Termostatın sıcaklığı ölçüp ısıtıcıyı kontrol etmesi
B) Pilin şarj olması
C) Radyonun ses yayınlaması
D) Telefonun şarj olması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün, günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız ancak bazen farkında olmadığımız önemli bir kavram olan "geri besleme döngüsü"nü inceleyeceğiz. Geri besleme döngüsü, bir sistemin çıktısının, sistemin girdisini etkileyerek belirli bir hedefe ulaşmasını veya belirli bir durumu sürdürmesini sağlayan bir mekanizmadır. Kısacası, sistemin kendi kendini düzenlemesidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Termostatın sıcaklığı ölçüp ısıtıcıyı kontrol etmesi:
- Bu, bir geri besleme döngüsünün klasik bir örneğidir.
- Termostat, odanın mevcut sıcaklığını (çıktı) sürekli olarak ölçer.
- Bu ölçülen sıcaklığı, sizin ayarladığınız istenen sıcaklık (hedef) ile karşılaştırır.
- Eğer oda soğuksa, ısıtıcıyı açar (girdi). Eğer oda sıcaksa, ısıtıcıyı kapatır (girdi).
- Böylece, sistem (oda sıcaklığı), kendi çıktısını (ölçülen sıcaklık) kullanarak girdisini (ısıtıcının çalışması) ayarlar ve istenen sıcaklığı korur. Bu sürekli bir döngüdür.
- B) Pilin şarj olması:
- Pilin şarj olması, enerji depolama sürecidir. Şarj cihazı, pile elektrik enerjisi verir.
- Pil dolduğunda şarj işlemi durur veya yavaşlar.
- Bu süreçte, pilin şarj seviyesi izlense de, bu durum bir termostatın sıcaklığı sürekli olarak ayarlaması gibi dinamik bir "çıktının girdiyi sürekli düzenleyerek bir dengeyi koruması" durumu değildir. Daha çok bir hedefe (tam şarj) ulaşma sürecidir.
- C) Radyonun ses yayınlaması:
- Radyo, aldığı radyo sinyallerini sese dönüştürür ve hoparlörlerden yayınlar.
- Radyonun çıkardığı ses (çıktı), radyonun sinyal alımını veya ses üretimini etkilemez.
- Bu, tek yönlü bir süreçtir; yani bir geri besleme döngüsü içermez.
- D) Telefonun şarj olması:
- Bu seçenek, pilin şarj olması ile benzerdir. Telefonun bataryası elektrik enerjisi alarak dolar.
- Şarj işlemi, batarya dolduğunda sona erer veya yavaşlar.
- Bu da, bir termostatın sürekli olarak sıcaklığı ölçüp ısıtıcıyı açıp kapatması gibi dinamik bir dengeyi koruma mekanizması yerine, bir hedefe (tam şarj) ulaşma sürecidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, bir sistemin çıktısının (ölçülen sıcaklık) girdiyi (ısıtıcıyı açma/kapama) sürekli olarak etkileyerek belirli bir durumu (istenilen sıcaklık) koruduğu tek örnek A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
