Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Türkiye'deki hukuk sisteminin temel taşlarından biri olan Anayasa'nın korunması ve kanunların bu Anayasa'ya uygunluğunun sağlanması mekanizmasını anlamamızı istiyor. Ülkemizde çıkarılan her kanun, en üst hukuk normu olan Anayasa'ya uygun olmak zorundadır. Peki, bu uygunluğu kim denetler?
- A) Yargıtay: Yargıtay, adli yargı kolunun en yüksek mahkemesidir. Yani, hukuk ve ceza davalarında verilen kararların hukuka uygunluğunu denetler, temyiz incelemesi yapar. Kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleme görevi Yargıtay'ın görev alanına girmez.
- B) Danıştay: Danıştay, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesidir. İdare ile ilgili davalara bakar ve idari işlemlerin hukuka uygunluğunu denetler. Kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleme görevi Danıştay'ın da görev alanında değildir.
- C) Anayasa Mahkemesi: İşte doğru cevabımız! Anayasa Mahkemesi, Türkiye'de kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün Anayasa'ya uygunluğunu denetlemekle görevli yüksek mahkemedir. Bu denetim sayesinde, Anayasa'nın üstünlüğü ve bağlayıcılığı güvence altına alınır. Eğer bir kanun Anayasa'ya aykırı bulunursa, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilebilir. Bu, hukuk devletinin en önemli güvencelerinden biridir.
- D) Uyuşmazlık Mahkemesi: Uyuşmazlık Mahkemesi, adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevlidir. Yani farklı yargı kolları arasında çıkan yetki anlaşmazlıklarını giderir. Kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleme görevi yoktur.
- E) Sayıştay: Sayıştay, genel ve katma bütçeli dairelerin bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevli bir yüksek denetim organıdır. Mali denetim yapar, kanunların Anayasaya uygunluğunu denetlemez.
Gördüğümüz gibi, her yüksek mahkemenin kendine özgü ve çok önemli görevleri vardır. Ancak kanunların Anayasaya uygunluğunu denetleme gibi kritik bir görevi üstlenen tek kurum Anayasa Mahkemesi'dir. Bu sayede Anayasa'nın üstünlüğü korunur ve hukuk devleti ilkesi güçlenir.
Cevap C seçeneğidir.
