Osmanlı İmparatorluğu'nda I. Ahmet dönemine kadar taht kavgaları ve kardeş katli uygulamaları, devletin iç istikrarını zaman zaman ciddi şekilde tehdit etmekteydi. Bu durum, hanedan üyeleri arasında sürekli bir rekabete ve iktidar mücadelesine yol açıyordu.
I. Ahmet'in getirdiği "Ekber ve Erşed Sistemi"nin, yukarıda bahsedilen sorunlara çözüm olarak öne çıkan temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Şehzadelerin eyaletlerde sancak beyliği yapma geleneğini güçlendirmek.
B) Hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçişini sağlayarak taht kavgalarını engellemek.
C) Padişahın mutlak otoritesini sınırlandırarak divanın yetkilerini artırmak.
D) Veraset sistemini tamamen kaldırıp seçimle işbaşına gelme ilkesini benimsemek.
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Osmanlı İmparatorluğu'nda taht kavgalarının ve kardeş katlinin yarattığı sorunlara I. Ahmet'in getirdiği "Ekber ve Erşed Sistemi" ile nasıl çözüm bulunduğunu adım adım inceleyelim:
- Sorunun Temeli: Osmanlı Devleti'nde I. Ahmet öncesinde, padişahın ölümüyle birlikte şehzadeler arasında taht kavgası yaşanması yaygın bir durumdu. Bu durum, devletin iç istikrarını bozuyor ve kaynakların gereksiz yere harcanmasına neden oluyordu. Kardeş katli ise bu kavgaların en acımasız sonuçlarından biriydi.
- Ekber ve Erşed Sisteminin Amacı: I. Ahmet, bu sorunlara bir çözüm bulmak amacıyla "Ekber ve Erşed Sistemi"ni getirmiştir. Bu sistemin temel amacı, tahta geçişlerde yaşanan belirsizliği ortadan kaldırmak ve en uygun adayın tahta geçmesini sağlamaktı.
- Seçeneklerin İncelenmesi:
- A) Şehzadelerin eyaletlerde sancak beyliği yapma geleneğini güçlendirmek: Sancak beyliği, şehzadelerin devlet yönetimi konusunda tecrübe kazanmaları için önemliydi. Ancak, bu sistem taht kavgalarını engellemek için doğrudan bir çözüm sunmuyordu.
- B) Hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçişini sağlayarak taht kavgalarını engellemek: İşte bu doğru cevap! "Ekber" kelimesi en büyük, "Erşed" kelimesi ise en olgun anlamına gelir. Bu sistem, hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesinin tahta geçmesini sağlayarak, kimin padişah olacağı konusundaki belirsizliği ortadan kaldırıyor ve taht kavgalarını büyük ölçüde engelliyordu.
- C) Padişahın mutlak otoritesini sınırlandırarak divanın yetkilerini artırmak: Divanın yetkilerinin artırılması, devlet yönetiminde farklı bir denge oluşturma amacı taşıyabilirdi. Ancak, bu durum doğrudan taht kavgalarını engellemekle ilgili değildir.
- D) Veraset sistemini tamamen kaldırıp seçimle işbaşına gelme ilkesini benimsemek: Osmanlı Devleti'nde veraset sistemi tamamen kaldırılmamış ve seçimle işbaşına gelme ilkesi benimsenmemiştir. Bu seçenek, Osmanlı İmparatorluğu'nun yapısıyla uyuşmamaktadır.
- Sonuç: Ekber ve Erşed Sistemi ile amaçlanan, taht kavgalarını sona erdirmek ve devletin istikrarını korumaktı.
Cevap B seçeneğidir.
