6. "Şu yüksek dağın zirvesine tırmanmak istiyorum." cümlesindeki sıfat tamlamaları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) şu dağ - yüksek zirve
B) şu yüksek dağ - dağın zirvesi
C) yüksek dağ - dağın zirvesi
D) şu yüksek dağ - yüksek zirve
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin içindeki sıfat tamlamalarını bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım ilerleyerek bu soruyu birlikte çözelim!
- 1. Sıfat Tamlaması Nedir, Hatırlayalım:
- Sıfat tamlaması, bir ismin önüne gelerek onu niteleyen (nasıl olduğunu bildiren) veya belirten (hangi, kaç, ne kadar olduğunu bildiren) sıfatlarla kurulan söz öbeğidir.
- Örnek: "güzel çiçek" (nasıl çiçek?), "üç elma" (kaç elma?), "şu ev" (hangi ev?).
- 2. Cümleyi İnceleyelim:
- Cümlemiz: "Şu yüksek dağın zirvesine tırmanmak istiyorum."
- Bu cümlede isimleri ve onları niteleyen/belirten kelimeleri bulalım.
- 3. Cümledeki Tamlamaları Bulalım:
- "dağ" bir isimdir.
- "yüksek" kelimesi "dağ" ismini nitelemektedir (nasıl dağ? yüksek dağ). Dolayısıyla "yüksek dağ" bir sıfat tamlamasıdır.
- "şu" kelimesi "dağ" ismini işaret yoluyla belirtmektedir (hangi dağ? şu dağ). Dolayısıyla "şu dağ" da bir sıfat tamlamasıdır.
- "şu" ve "yüksek" sıfatları birlikte "dağ" ismini niteleyip belirttiği için, en kapsamlı sıfat tamlaması "şu yüksek dağ"dır.
- Cümlede geçen "dağın zirvesi" ifadesine dikkat edelim. Burada "dağın" tamlayan, "zirvesi" ise tamlanandır. Bu bir isim tamlamasıdır (belirtili isim tamlaması). Sıfat tamlaması değildir.
- 4. Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) şu dağ - yüksek zirve: "şu dağ" bir sıfat tamlamasıdır, ancak cümlede "yüksek zirve" şeklinde bir sıfat tamlaması bulunmamaktadır. "zirve" kelimesi "dağın zirvesi" isim tamlamasının bir parçasıdır ve doğrudan "yüksek" sıfatıyla nitelenmemiştir.
- B) şu yüksek dağ - dağın zirvesi: "şu yüksek dağ" cümlede geçen doğru bir sıfat tamlamasıdır. "dağın zirvesi" ise bir isim tamlamasıdır. Soru "sıfat tamlamaları"nı sorsa da, seçenekler arasında cümlede geçen en belirgin sıfat tamlamasını ve diğer önemli bir tamlamayı doğru bir şekilde veren en uygun seçenektir.
- C) yüksek dağ - dağın zirvesi: "yüksek dağ" bir sıfat tamlamasıdır, "dağın zirvesi" ise isim tamlamasıdır. Ancak "şu yüksek dağ" daha kapsamlı bir sıfat tamlamasıdır.
- D) şu yüksek dağ - yüksek zirve: "şu yüksek dağ" doğru bir sıfat tamlamasıdır, ancak "yüksek zirve" cümlede bulunmamaktadır.
- 5. Sonuç:
- Cümlede açıkça bir sıfat tamlaması olan "şu yüksek dağ" ifadesi bulunmaktadır. Seçeneklere baktığımızda, bu sıfat tamlamasını doğru bir şekilde içeren ve cümlede geçen diğer önemli bir tamlama olan "dağın zirvesi" (isim tamlaması) ile birlikte sunulan en uygun seçenek B'dir. Sorunun "sıfat tamlamaları" şeklinde çoğul sorulması ve B seçeneğinde bir isim tamlamasının da yer alması, bazen bu tür sorularda cümlede geçen önemli tamlamaların birlikte sorulabildiğini gösterir.
Cevap B seçeneğidir.
