Sevgili öğrenciler,
Bu soru, sosyolojinin temel düşünürlerinden birini ve onun toplumsal evrim hakkındaki görüşlerini anlamamızı istiyor. Özellikle 'en uygun olanın hayatta kalması' (survival of the fittest) kavramının topluma uyarlanması üzerinde duracağız.
- Öncelikle, 'en uygun olanın hayatta kalması' kavramının kökeni biyolojiye, yani Charles Darwin'in doğal seçilim teorisine dayanır. Darwin, canlı türlerinin çevrelerine en iyi uyum sağlayan bireylerinin hayatta kalıp üreyerek genlerini aktardığını öne sürmüştür.
- Sosyolojide bu biyolojik ilkeyi insan toplumlarına uyarlayan ve toplumsal evrim teorisini geliştiren düşünür Herbert Spencer'dır. Spencer, toplumların da tıpkı canlı organizmalar gibi basit yapılardan karmaşık yapılara doğru evrildiğini savunmuştur.
- Spencer'a göre, toplumlar arasındaki rekabet ve değişim, en güçlü, en uyumlu ve en başarılı toplumların veya bireylerin hayatta kalmasına ve gelişmesine yol açar. Bu düşünceye Sosyal Darwincilik adı da verilmiştir. Spencer, bu evrimin doğal bir süreç olduğunu ve devletin bu sürece müdahale etmemesi gerektiğini savunmuştur.
- Şimdi diğer seçeneklere kısaca bakalım ve neden doğru olmadıklarını anlayalım:
- B) Auguste Comte: Sosyolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir ve pozitivizmi geliştirmiştir. Toplumların teolojik, metafizik ve pozitif aşamalardan geçtiğini savunmuştur, ancak 'en uygun olanın hayatta kalması' kavramını topluma uyarlayan kişi değildir.
- C) Emile Durkheim: Toplumsal dayanışma, iş bölümü ve anomi gibi kavramlara odaklanmıştır. Toplumsal değişimi incelese de, bunu Spencer'ın evrimci ve 'en uygun olanın hayatta kalması' çerçevesinde yapmamıştır.
- D) Karl Marx: Toplumsal değişimi sınıf mücadelesi ve ekonomik faktörlerle açıklamıştır. Kapitalizm ve komünizm gibi kavramlar üzerinde durmuş, ancak Spencer'ın biyolojik evrimden esinlenen yaklaşımını benimsememiştir.
- Bu bilgiler ışığında, biyolojiden alınan 'en uygun olanın hayatta kalması' ilkesini toplumsal evrime uyarlayan düşünürün Herbert Spencer olduğu açıktır.
Cevap A seçeneğidir.
