Sönme sürecinde 'sönme patlaması' ne anlama gelir?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün, davranış bilimlerinde çok önemli bir kavram olan 'sönme süreci' ve bu süreçte karşımıza çıkabilen ilginç bir durum olan 'sönme patlaması'nı adım adım inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Bir davranışın pekiştirilmesi (ödüllendirilmesi) durdurulduğunda, o davranışın zamanla azalması ve sonunda ortadan kalkması sürecine sönme süreci denir. Örneğin, bir çocuk her ağladığında oyuncak alıyorsa ve biz artık ağladığında oyuncak vermeyi bırakırsak, çocuğun ağlama davranışı zamanla azalacaktır.
Sönme sürecinin hemen başında, yani davranışın pekiştirilmesi durdurulduktan sonraki ilk zamanlarda, davranışın tamamen bitmeden önce geçici olarak daha sık, daha yoğun veya daha şiddetli bir şekilde ortaya çıkmasına sönme patlaması (extinction burst) denir. Bu durum, bireyin geçmişte işe yarayan bir stratejiyi (davranışı) daha güçlü bir şekilde deneme çabası olarak görülebilir.
Örneğimize geri dönelim: Çocuk ağladığında oyuncak vermeyi bıraktığımızda, çocuk ilk başta daha da şiddetli ağlamaya, hatta yere yatıp tepinmeye başlayabilir. Bu, "Acaba daha çok ağlarsam işe yarar mı?" düşüncesinin bir yansımasıdır. Eğer bu aşamada pes edip tekrar oyuncak verirsek, çocuğa "Daha şiddetli ağlarsan istediğini alırsın" mesajını vermiş oluruz ve sönme süreci başarısız olur.
Bu bilgiler ışığında, sönme patlamasının, davranışın geçici olarak artması anlamına geldiğini açıkça görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.