Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir isim cümlesidir?
A) Çocuklar bahçede oynuyor.
B) Bu kitap çok ilginç.
C) Yarın sinemaya gideceğiz.
D) Kuşlar şarkı söylüyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle Türkçe'deki cümle türlerinden biri olan "isim cümlesi" kavramını inceleyeceğiz. Bir cümlenin isim cümlesi olup olmadığını anlamak için, o cümlenin yüklemini (yani iş, oluş, hareket bildiren veya yargıyı tamamlayan kelimeyi) bulmamız ve bu yüklemin türüne bakmamız gerekir.
- İsim Cümlesi Nedir?
- Yüklemi bir isim, zamir, sıfat (isimleşmiş sıfat) veya edat öbeği olan cümlelere "isim cümlesi" denir. Bu tür yüklemler, genellikle ek fiil (idi, imiş, -dir, -dır, -ım, -sın vb.) alarak cümlede yargı bildirirler. Ek fiil bazen gizli olabilir, özellikle üçüncü tekil şahısta (-dır/-dir eki düşebilir).
- Fiil Cümlesi Nedir?
- Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelere "fiil cümlesi" denir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çocuklar bahçede oynuyor.
- Bu cümlenin yüklemi "oynuyor" kelimesidir. "Oynamak" bir fiildir. Dolayısıyla bu bir fiil cümlesidir.
- B) Bu kitap çok ilginç.
- Bu cümlenin yüklemi "ilginç" kelimesidir. "İlginç" bir sıfattır ve burada ek fiil alarak (ilginçtir - 'tir' eki düşmüş) yüklem görevinde kullanılmıştır. Yüklem bir fiil olmadığı için bu bir isim cümlesidir.
- C) Yarın sinemaya gideceğiz.
- Bu cümlenin yüklemi "gideceğiz" kelimesidir. "Gitmek" bir fiildir. Dolayısıyla bu bir fiil cümlesidir.
- D) Kuşlar şarkı söylüyor.
- Bu cümlenin yüklemi "söylüyor" kelimesidir. "Söylemek" bir fiildir. Dolayısıyla bu bir fiil cümlesidir.
Gördüğümüz gibi, sadece B seçeneğindeki cümlenin yüklemi bir fiil değildir; bir sıfat ek fiil alarak yüklem olmuştur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
