Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye'de tarımı etkileyen beşeri faktörler arasında hangisinin yer almadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle "beşeri faktörler" kavramını iyi anlamamız gerekiyor.
- Beşeri faktörler, insan faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve doğal çevre üzerinde etkili olan unsurlardır. Tarım özelinde düşündüğümüzde, insanların doğrudan veya dolaylı olarak tarımsal üretimi, alanları, yöntemleri ve verimliliği etkileyen tüm eylemleri ve sonuçları beşeri faktörler kapsamına girer.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Nüfus artışı: Nüfus artışı, daha fazla gıda ihtiyacı doğurur ve bu da tarımsal üretimi artırma baskısı yaratır. Ayrıca, artan nüfusun yerleşim yeri ihtiyacı tarım alanlarının yerleşime açılmasına neden olabilir. Bu, açıkça bir insan faaliyetinin sonucudur ve tarımı etkiler. Dolayısıyla beşeri bir faktördür.
- B) Sanayileşme: Sanayileşme, tarım alanlarının sanayi tesisleri için kullanılmasına, kırsal kesimden şehirlere göçün artmasına (tarımda işgücü kaybı) ve sanayi atıklarının tarım topraklarını kirletmesine yol açabilir. Tüm bunlar insan kaynaklı faaliyetlerdir ve tarımı derinden etkiler. Dolayısıyla beşeri bir faktördür.
- C) Turizm faaliyetleri: Turizm, özellikle kıyı bölgelerinde tarım alanlarının otel, tatil köyü gibi turistik tesislere dönüştürülmesine neden olabilir. Ayrıca, turizm bölgelerinde su kaynakları için tarımla rekabet oluşabilir. Turizm de insan eliyle gelişen bir sektördür ve tarımı etkiler. Dolayısıyla beşeri bir faktördür.
- D) Volkanik patlamalar: Volkanik patlamalar, yer kabuğunun derinliklerinden gelen magmanın yeryüzüne çıkmasıyla meydana gelen doğal bir jeolojik olaydır. İnsan faaliyetleriyle doğrudan bir ilişkisi yoktur. Volkanik patlamalar tarım alanlarını yok edebilir, toprağın yapısını değiştirebilir (hem olumsuz hem de uzun vadede olumlu etkileri olabilir), ancak bu etki bir "beşeri" faktörden değil, "doğal" bir faktörden kaynaklanır.
Bu durumda, volkanik patlamalar doğal bir olay olduğu için, Türkiye'de tarımı etkileyen beşeri faktörler arasında yer almaz.
Cevap D seçeneğidir.
