Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye'deki yönetim sistemini ve Cumhurbaşkanlığı makamının işleyişini anlamamızı gerektiriyor. Adım adım inceleyelim:
- Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: "Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkilerini kullanırken yardımcısı kimdir?" Burada anahtar kelimeler "yürütme yetkileri" ve "yardımcısı"dır.
- Türkiye'de 2017 Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiştir. Bu sistemde yürütme yetkisi tamamen Cumhurbaşkanı'nda toplanmıştır.
- Cumhurbaşkanı, yürütme yetkilerini kullanırken kendisine doğrudan yardımcı olacak bir makam atar. Bu makam, Cumhurbaşkanı'nın belirlediği sayıda atanan kişilerce doldurulur.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Başbakan: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesiyle birlikte Başbakanlık makamı kaldırılmıştır. Dolayısıyla bu seçenek doğru olamaz.
- B) Cumhurbaşkanı Yardımcısı: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde, Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkilerini kullanmasında doğrudan yardımcı olan, Cumhurbaşkanı tarafından atanan makamdır. Cumhurbaşkanı'nın yokluğunda veya hastalık gibi durumlarda Cumhurbaşkanı'na vekalet etme yetkisi de bulunur. Bu tanım sorumuzla birebir örtüşmektedir.
- C) Meclis Başkanı: Meclis Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (yasama organı) başkanıdır. Yürütme yetkileriyle doğrudan bir ilgisi yoktur.
- D) İçişleri Bakanı: İçişleri Bakanı, Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir bakandır ve kendi bakanlığının görev alanıyla ilgili yürütme yetkilerini kullanır. Ancak Cumhurbaşkanı'nın genel yürütme yetkilerini kullanırken doğrudan ve genel yardımcısı değildir; o bir kabine üyesidir.
- Bu bilgiler ışığında, Cumhurbaşkanı'nın yürütme yetkilerini kullanırken doğrudan ve genel yardımcısı olan makamın Cumhurbaşkanı Yardımcısı olduğu açıktır.
Cevap B seçeneğidir.
